خرید iptv  ,خرید Cccam  ,خرید سی سی کم  ,خرید سیسیکم  ,خريد فرش ماشينى  ,buy glass mosaic tile online  ,Covid 19 Clinic testing and vaccination  ,طراحی وب سایت  ,دستگاه ضبط صدا  ,عکاسی صنعتی  ,آموزشگاه خیاطی  ,download serial irani  ,آبنما خانگی  ,صنایع دستی اصفهان  ,میناکاری  ,
سلام خوش آمديد - وبلاگي مفيد و دوست داشتني و گلچيني از جديترين مطالب آموزنده كانون اديب قوچاني لطفا براي بهتر شدن ما نظر بدهيد

سلام خوش آمديد - وبلاگي مفيد و دوست داشتني و گلچيني از جديترين مطالب آموزنده كانون اديب قوچاني لطفا براي بهتر شدن ما نظر بدهيد
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 332
دیروز : 262
افراد آنلاین : 2
همه : 1959063
پيوندهای روزانه
لينكي ثبت نشده است
چت باکس
پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان

پل رودخانه اترك سال 1318 توسط مهندسان آلماني براي عبور تانكهاي روس ساخته شد ودر آن جايگاههايي براي عبور انواع لوله در نظر گرفته شده است.
اين پل هنوز مورد استفاده مردم و خودروهاي سبك و سنگين قرار مي‌گيرد.

 
پل دو قوسي با ستونهاي بتني زيبا بر روي رودخانه اترك در خيابان بازار عشق آباد(امام خميني) قوچان واقع است.
اين پل بتني سرماي تا زير 25 درجه درزمستان و سيلاب ويرانگر قوچان در سال 1355 و انواع زلزله در سال 1369 را تحمل كرده است.
.سينما اترك تا سالهاي اول انقلاب در كنار پل قرار داشت و فيلم شعله هندي از آخرين نمايشهاي آن بود كه ديوار سينما بر اثر سيل سال حدود 1359 در برابر چشم مردم ريخت و سينما براي هميشه مرد.
برخي پيرمردها از دوران جواني و بچگي خود خاطراتي از اين پل تاريخي قوچان دارند به گونه اي كه آقاي دباغ پدر شهيد حميد دباغ و شيريني فروش بازار سبزوار قوچان در كودكي از قوس پل بور كرده و در بالاي آن دچار سرگيجه شدو افتاد، اما از شانس خوب در داخل اتاق كاميوني كه همان لحظه از روي پل مي‌گذشت، افتاد و به طور معجزه آسا جان سالم به در برد.

جالب اين كه حدود سال 1372 كه قصد عبور لوله گاز شهري از رودخانه اترك بود،مهندسان ايراني متوجه شدند كه آلمانها با چه ظرافتي در زير پل 54 ساله مكانهايي براي عبور انواع لوله در نظر گرفته اند.

موقعيت پل رودخانه اترك قوچان بر روي نقشه

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan

پل تاريخي بر روي رودخانه اترك در شهر قوچان ... Atrak Historical Bridge on Atrak River in Quchan


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۲ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۶:۵۲:۳۶ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

طرز تهيه روغن حيواني يا روغن زرد

 

fat5
مواد لازم:
  • كره: ده كيلوگرم
  • آب: يك كيلوگرم
  • آرد: نيم كيلوگرم
  • نمك كمتر از نصف ليوان
طرز تهيه:

كره ، نمك و آب را در قابلمه بزرگي ريخته و روي گاز بگذاريد تا كره آب شود. موقع آب شدن كره مرتبا بايد هم بزنيد چون كف كرده و بالا مي آيد. مراقب باشيد تا سر نرود. سپس حرارت را ملايم كرده تا قل قل كرده و بجوشد. بگذاريد به مدت يك ساعت با حرارت ملايم بجوشد. در يك ساعتي كه روغن در حال جوش است به صورت مايع غليظي مي باشد ولي بعد از اين مرحله تكه تكه يا بريده بريده مي شود.

بعد از تكه تكه شدن روغن، اجازه دهيد 5 تا 10 دقيقه بجوشد. حرارت را كم كنيد و آرد را اضافه كرده و مرتب هم بزنيد چون به شدت كف مي كند. هم بزنيد و مراقب سر رفتن روغن باشيد. كم كم روغن زلال شده و كف تقريبا تمام مي شود.

آرد در ته ديگ ته نشين شده و رنگ صورتي متمايل به سرخي يه خود مي گيرد مراقب باشيد آرد سرخ و سياه نشود و روغن نسوزد در اين مرحله قابلمه را از روي حرارت برداشته كنار مي گذاريم تا كمي سرد شود. با ملاقه اي تميز و خشك روغن زلال را از روي قابلمه برداشته و آن را با يك پارچه توري خانه ريز (پارچه مرمر)  كاملاً صاف كنيد.

در حاليكه هنوز روغن ولرم است آن را داخل ظرف هايي جهت نگهداري روغن بريزيد توجه داشته باشيد كه ظرف ها بايد پر شود و سر خالي نباشد بهتر است 3 تا 4 روز درب ظرف را باز گذاشته و براي اينكه گرد و خاك روي آن ننشيند پارچه اي تميز روي ظرف بيندازيد. و در جاي سرد كه تغييرات دماي آن كم باشد قرار دهيد.

ظرف هايي كه براي نگهداري روغن زرد (حيواني) استفاده مي شود شيشه اي يا روحي مخصوص باشد ظرف هاي روحي مخصوص روغن حيواني را از بازار تهيه كنيد. اگر از ظروف شيشه اي و روحي هر دو استفاده كرديد بهتر است ابتدا روغني كه در ظروف شيشه اي قرار دارد استفاده كنيد چون مدت ماندگاري آن كمتر است.

هنگامي كه مي خواهيد از اين ظرف روغن برداريد بايد توجه داشته باشيد كه قاشق مورد نظر خيس يا مرطوب نباشد و بعد از هر بار مصرف درب ظرف را محكم ببنديد.

چند نكته در مورد روغن زرد يا حيواني
  • روغن زرد (حيواني) نسبت به روغن هاي جامد و سرخ كردني سالم تر است. البته خوردن چربي و روغن بايستي به مقدار نياز بدن باشد وگرنه خطر سكته، انسداد رگ ها و بالا رفتن چربي خون افزايش مي يابد ولي روغن زرد نسبت به ديگر روغن هاي جامد و مايع كه در بازار موجود است و خانمها براي پخت و پز در منزل از آن استفاده مي كنند، سالم تر تهيه مي شود و خطر لخته شدن خون در رگ كاهش مي يابد.
  • روغن زرد يا حيواني معمولا براي جبران قواي جسماني از دست رفته بيماران مثل زن زائو استفاده مي شود همچنين براي كودكان در حال رشد، اين روغن مقوي و سالم است.
  • در شكستگيها و مشكلات كمر، دنده و استخوان كه نياز به مراقبت و گرم نگهداشتن استخوان است و پزشك از سرد شدن و سرماخوردگي استخوان منع مي كند در مراقبت هاي در منزل توصيه مي شود از روغن زرد براي ماساژ و گرم نگهداشتن استخوان استفاده شود.
  • در دو فصل اواسط بهار و پاييز براي تهيه روغن زرد از كره اقدام مي شود. روغن بهاره خوش طعم و خوش بو تر است چون حيوان از علفهاي تازه بهار تغذيه كرده است.
  • دو نوع روغن زرد گاوي و گوسفندي در بازار بيشتر به چشم مي خورد. روغن گوسفندي خوش طعم تر ولي گران تر است. و معمولا براي به صرفه بودن روغن از كره گاوي استفاده مي كنند.
  • قابلمه مورد نياز براي جوشاندن كره بايد بزرگ باشد چون روغن كف مي كند و بالا مي آيد.

ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۲ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۶:۴۴:۳۰ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

دره شمخال نامي است برگرفته از روستايي كوهپايه اي به همين نام كه از شمال شرقي به كوه آسلمه و از جنوب شرقي به رودخانه دائمي كال شمخال محدود است. اين روستا بناي تاريخي كهني ندارد اما اقليم مساعد، خاك مرغوب و منابع غني آب، تاثير فراواني در شكل گيري روستا داشته و اسم روستا ظاهرا از يك نوع تفنگ به نام شمخال گرفته شده است. مردم روستا كه اينك حدود 500 نفر هستند كرد كرمانج و پيرو مذهب شيعه اند و عموما از طريق كشاورزي به ويژه باغداري و دامداري و عده اي هم از راه صنايع دستي معيشت مي گذرانند.

 

شمخال دره اي به زيبايي بهشت بر روي زمين است جايي بكر كه هنوز دستخوش تغييرات زيادي نشده است. اين دره و روستاي زيباي آن در در فاصله سه كيلومتري جنوب شهر باجگيران و 65 كيلومتري شمال غربي قوچان واقع شده است. دره شمخال داراي شيب ملايمي است كه در ورودي خود روستايي به همين نام با بافت مسكوني متراكم را جاي داده و استمرار آن در ميان دره خوش آب و هواي شمخال موقعيت منحصر به فردي به اين روستا داده است. در مدخل ورودي زو (دره) رودخانه اي فصلي جاري است كه هنوز آب چنداني در آن ديده نمي شود اما هر چه به داخل دره فرو مي رويم بيشتر زيبايي ها و آب جاري و زلال آن چشمگير مي شود.

دره شمخال داراي پيچ و خم هاي بسيار و جذابيت هاي زياد است چنانكه در پس هر خم آن چشم اندازهاي ويژه اي را به نمايش مي گذارد، دره شبيه ماري است كه بايد تمام آن را گشت تا همه زيبايي هايش را حس و لمس نمود. رود فصلي جاري در مسير در تمام مسير همراهي مان مي كند هر چند در آغاز راه چندان عمق و آب زيادي ندارد اما هر چه جلوتر برويد به يمن وجود چشمه سارهاي زيباي مسير و آبشارهاي جاري از اطراف صخره پر آب تر و جذاب تر مي شود در عين آنكه بر زلاليت و شفافيت آن هم افزوده مي شود.

دره شمخال داراي ديواره هاي عظيم و پر صلابت صخره اي است كه اطرافش چونان دژي رودخانه را در خود گرفته اند و در عين صلابت با سبزي سبزه و روشني آب در آميخته و جلوه اي زيبا و رنگي از آثار گذر زمان چون شكست ها و تخلخلها را بر ديوارها مي توان ديد. عطر درختان گردو در آغاز مسير با بوي خوش نم و رطوبت ديواره هاي سنگي عطر زندگي را همه جا پراكنده ميكند و هر چه پيش برويد بر تعداد بوته هاي تمشك وحشي كماي، موسير، آنوخ، چريش (نوعي سبزي كه در نان محلي استفاده مي شود)، گون، درختچه هاي زرك وحشي و هزار و يك گياه دارويي كه براي مردم منطقه آشنايي ديرينه هستند، بيشتر مي شود. اين شكوه، زيبائي، صفا و تنهائي نوعي افسونگري در خود دارد كه چشم هر بيننده را افسون و در خود محو مي كند.

زيارت امامزاده باء در نزديكي روستاي دربادام از رسوم ويژه مردم دره شمخال است كه هر هفته به زيارت اين امامزاده مي روند و همچنين دختران دم بخت و زنان نازا نيز براي رسيدن به آرزوهاي خود ضمن نيايش و دعا از زير صخره اي در كنار امامزاده عبور مي كنند.

در عروسي ها رقص محلي كرمانجي همراه با انواع سازهاي محلي كردي و نواي سازهاي محلي دوتار، دهل و سرنا زيبايي خاص به مراسم مي بخشد كه براي هر غريبه اي بسيار جذاب و دوست داشتني است. مردان شمخال به ندرت پوشاك محلي برتن مي كنند اما زنان همچنان لباس محلي كرمانجي شامل پيراهني بلند، نيم تنه و شلوار كردي با رنگ هاي سفيد و سرخ و گل بوته هاي زيبا مي پوشند و بر سر روسري بلندي با طرح ها و نقش هاي رنگي مزين به زيورآلات مي بندند. گليم، جاجيم، قالي كردي و پالاس با طرح ها و رنگ هاي متنوع و زيبا از جمله صنايع دستي اين روستاي شمخال است.

آنان همچون بسياري از مناطق ديگر كشور غذاهايي كه عموميت دارد چون آبگوشت و كباب و مانند آن را مي پزند اما فطيرمسكه (نوعي نان محلي با كره تازه گوسفندي) انوان اشكنه و آش از غذاهاي محلي خاص منطقه هستند. روستا جاده اي آسفالته دارد كه از طريق شهر قوچان قابل دسترس است و مردم و گردشگران از اين طريق به منطقه دسترسي مي يابند.

نام دركه و دربند را بسيار شنيده ايم. آنها درست به پايتخت چسپيده اند و مانند هر چيز ديگري كه به پايتخت مربوط است نامشان در بوق و كرنا شده است. زيبايند اما درست همين نزديكي ها، غوغايي ديگر به پاست. دربند و دركه حتي به گرد پاي آن هم نمي رسند.

آري، اينجا شمخال است، بهشت ايران، بهشت خراسان. واردش كه شويد يا بايد تا انتها برويد يا بايد برگرديد، گزينه ديگري نداريد. دره شمخال با شيبي ملايم از روستايي با همين نام شروع مي شود. چشمه سارهاي متعدد، آبشارهاي زيبا، درختان سر به فلك كشيده، جريان آب زلال، ديواره هاي عظيم و پر صلابت صخره اي تنها بخشي از جذابيت هاي دره است. دالانها، حمامها و غارگونه ها بسيارند و وصف ناپذير. خنكاي دره، نواي گوشنواز آب و نسيم دل انگيز، روح را مي نوازد؛ درون را آرام و چشم ها را خيره مي كند. اين شكوه، زيبائي و صلابت، فسون گري طبيعت با روح است. بايد خود را رها كرد، توهمي در كار نيست، خود حقيقت است.

دره از درون پارك ملي تندوره به پيش مي رود و بعد از حدود 12 كيلومتر 2 آب سرد شمخال و كمي گرمتر دره ديگري با نام دره دُربادام به هم مي رسند. از اينجا به بعد دره كمي باز مي شود و رود دورنگر شكل مي گيرد. رود درونگر با حجم آب زياد به سمت روستاي محمدتقي بيگ و شهرستان درگز سرازير مي شود. شش، هفت ساعت گذشته است. خسته ايد اما مبهوت همه آن زيبايي هايي كه پشت سر جا گذاشته ايد. دره پايان مي يابد و به ناگاه دشتي وسيع را نظاره گر خواهيد بود. اينك همان آب كه تا لحظاتي پيش، پاهايت را نوازش مي داد بايد باغهاي ميوه، يونجه زارها و شاليزارها را سيراب كند و بر لبان مردمي سخت كوش خنده بكارد. راز استقبال گرم از دره نوردان را بايد در اين گشاده دستي طبيعت جستجو كرد.

موقعيت جغرافيايي: 65 كيلومتري شمال شهر قوچان، استان خراسان رضوي. ابتداي آن در حوزه شهرستان قوچان است و انتهاي آن در حوزه شهرستان درگز.

دسترسي: در ميدان فلسطين قوچان، سواري هاي شخصي علاقه مندان را به روستاي شمخال مي رسانند و در صورت هماهنگي دوباره از انتهاي دره به قوچان بر مي گردانند. جاده تا روستاي شمخالآسفالته است و از تونل بلند باجگيران عبور مي كند.

طول دره: از روستاي شمخال تا درونگر، حدود 18 كيلومتر است (با استناد با تابلوي نصب شده در ابتداي مسير).

ارتفاع ديواره دو طرف دره: در بلندترين نقاط تا 200 متر هم برآورد شده است.

لوازم سفر و توصيه هاي ديگر: بهتر است به گونه اي برنامه ريزي كنيد كه شب را در مسجد روستاي شمخال يا ابتداي دره نزديك حمام اول، درون چادر اقامت كنيد و فردا مسير را ادامه دهيد. همچنين 3 سوئيت اجاره اي، تقريبا در ابتداي دره وجود دارد. كفش با زيره سفت و محكم بيشتر به كار مي آيد. شبهاي آن سرد است. در روزهاي آفتابي و در نيمه دوم مسير به عينك آفتابي و كلاه آفتاب گير نياز داريد اما ضروري نيست. چون لباسها در طول مسير خيس مي شوند حداقل به يك شلوار يا شلوارك راحت براي خواب شب نياز داريد. لطفا زباله هاي خود را در طبيعت رها نكنيد.

پوشش گياهي: گردو، انجير، زردآلو، چنار، بيد، سپيدار، تمشك، موسير، آنوخ (كاكوتي)، چريش، هفشان، گون، ريخوك، زرشك، گژي (زالزالك) و سدها گياه وحشي و دارويي ديگر.

وجه تسميه: شمخال نام يك نوع تفنگ قديمي و دست ساز و قوي به زبان كردي كرمانجي بوده است. كردي كرمانجي ضرب المثلي دارد به اين مضمون كه “مگر تير شمخال به تو خورده است”. اين ضرب المثل براي افرادي به كار مي رود كه در واكنش به يك اتفاق نه چندان مهم، گريه و ناله بسيار سر مي دهند:
Mege Gulla şemxalê li te ketîyê
مه گه گللا شمخال له ته كه تي يه

منبع:http://meisam.roudaki.com


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۲ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۶:۳۶:۲۱ ] [ اديب قوچاني - داودي ]


نام مناسبت :غذاي محلي (فتير مسكه)زمان اجرا :  آداب و رسوم :تاريخچه :فتير مسكه : اين غذا از كره محلي گوسفندي و يا گاوي در فصل بهار تهيه مي شود براي تهيه اين نان ابتدا بايد فتير قتلمه را درست كنيم . مواد لازم براي تهيه قتلمه : آرد :5/2 كيلو براي 5نفر پودر خمير ترش : 2قاشق غذاخوري روغن: 300 گرم نمك و زرد چوبه: مقداري طرز تهيه : آرد را با نمك و آب مخلوط كرده و پودر خمير ترش به آن مي افزاييم و خوب ورز مي دهيم و مي گذاريم بماند تاور بيايد . بعد خمير را باوردنه باز مي كنيم به قطر نيم سانت بعدروي آن روغن و زردچوبه مي ريزيم و بوسيله چاقو به قطعات 3سانتي متر خمير را مي بريم و قطعات جداشده را بصورت گلوله خمير در مي آوريم . چونه هاي خمير را به قطر يك سانتي متر پهن مي كنيم . بعد در فريا تنور مي پزيم . روي نانهاي داغ كره و كمي شكر مي ماليم و فتير ها را از قسمت روي فتير دوتايي روي هم مي گذاريم . اين نان به همراه دوغ محلي مصرف مي شود


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۱۲:۵۷:۰۸ ] [ اديب قوچاني - داودي ]


نام مناسبت :غذاي محلي (فتير مسكه)زمان اجرا :  آداب و رسوم :تاريخچه :فتير مسكه : اين غذا از كره محلي گوسفندي و يا گاوي در فصل بهار تهيه مي شود براي تهيه اين نان ابتدا بايد فتير قتلمه را درست كنيم . مواد لازم براي تهيه قتلمه : آرد :5/2 كيلو براي 5نفر پودر خمير ترش : 2قاشق غذاخوري روغن: 300 گرم نمك و زرد چوبه: مقداري طرز تهيه : آرد را با نمك و آب مخلوط كرده و پودر خمير ترش به آن مي افزاييم و خوب ورز مي دهيم و مي گذاريم بماند تاور بيايد . بعد خمير را باوردنه باز مي كنيم به قطر نيم سانت بعدروي آن روغن و زردچوبه مي ريزيم و بوسيله چاقو به قطعات 3سانتي متر خمير را مي بريم و قطعات جداشده را بصورت گلوله خمير در مي آوريم . چونه هاي خمير را به قطر يك سانتي متر پهن مي كنيم . بعد در فريا تنور مي پزيم . روي نانهاي داغ كره و كمي شكر مي ماليم و فتير ها را از قسمت روي فتير دوتايي روي هم مي گذاريم . اين نان به همراه دوغ محلي مصرف مي شود


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۱۲:۴۹:۴۲ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

كفشهايي كه تاريخ و جغرافيا را درنورديدند!

نگاهي به هنر چارق دوزي قوچان  نرگس آشنانگاهي به هنر چارق دوزي قوچان

 

قرنها پيش سپاه ايران به شهري در روم حمله كرد پادشاه به سربازانش دستور داد اطراف قلعه را آب وخاك و مواد چسبناك بريزند و به محض گير كردن ايرانيان، تيربارانشان كنند. نقشه اجرا شد اما اتفاق عجيبي افتاد چيزي كه نه آن پادشاه كه حتي كمپاني هاي بزرگ امروزهم فكرشان به آن نميرسد. يك كفش منحصر به فرد ايراني وجود دارد كه هيچ ماده اي به آن نمي چسبد چه چسب ، چه گل ويا هرماده چسبناك ديگري!.از چارق قوچان ميگويم كفش زيبايي كه جزو آخرين بازمانده دهها كفش توليدي ويژه در قوچان است.
كمخت،گيوه فرنگي، چوقي، ساغري، نعلين و چارق….. كفش هايي كه حالا استاد كارهايشان در بين ما نيستند و بسياري از فنونشان را هم با خود برده اند در اين ميان جوان با ذوق هنرمند قوچاني فرزند اخرين استاد كار چارق دوز اين ديار زنده ياد استاد محمدعلي بخشنده، كمر همت بسته تا با سرپنجه عشق و علاقه اين هنر گرانبها را حفظ كند هنري كه بر تارك موزه هاي جهان ميدرخشد و در ديار خودش غريب افتاده .

عليرضا بخشنده آخرين استادكار چارق دوز قوچاني با ابزار كار پدرش كار ميكند ميراث گرانبهايي كه از روزهاي اوج اين پيشه حكايت ميكند.گفتگويي در كارگاه ساده اش داشتيم ، همزمان با نشان دادن مراحل دوخت چارق از روزي هاي اغاز به كار خودش ميگفت:
«از همان بچگي كار چارق دوزي را دوست داشتم اما پدرم هميشه اصرار داشت اين كار را فقط براي علاقه ام ياد بگيرم كه به قول ايشان در هنر نان نيست . به هر حال من از سال 78 شغلم را دوختن چارق قرار دادم در اين باره هم خيلي تحقيق كردم. از اينكه چند نوع كفش در قوچان وجود دارد و طرحهاي روي چارق به چه معناست. الان توليد چارق خيلي سخت شده است. يك زماني چرم در قوچان دباغي ميشد و قيمتش هم خوب بود اما حالا ما چرم مصرفي مان را از شهرهاي ديگر مي گيريم قيمت هركيلو چرم تا 50هزار تومان هم رسيده است. اين هنر اجدادي ماست و حفظ اين آثار سنتي موجب حفظ تاريخمان مي شود.چارق ويژگي هاي جالبي هم دارد يكي از ويژگي هاي چارق يكپارچه بوده ان است كه به هيچ وجه كف از رويه جدا نمي شود. و به اين كفش هيچ چيز نميچسبد دوام بسيار زيادي دارد.در گذشته از پادشاه تا چوپان از اين كفش استفاده ميكردند چون طوري طراحي شده بود كه به درد همه بخورد».

_SC_0052
طرحهاي روي كفش هم حرفهاي زيادي براي گفتن دارند استاد بخشنده آنها را به شكل زيبايي توصيف ميكند: «جلوي كفش طرح خورشيد كار ميشده كه روشنگر راه است. و در اطراف ان سنبل هاي گندم و بته جقه كه علامت درخت سرو است. همه اين علايم با رنگ و دليل خاصي كار ميشده كه من سعي كرده ام سنت ها را تا حد امكان حفظ كنم. چارق هاي اصلي مردانه خيلي سنگين است اما پدرم تغييراتي در چارق داد و نوع جديدي از اين كفش توليد كرد كه نسبت به نمونه سابقش خيلي زيبا تر و ظريف تر است و هم چپ و راست كفش مشخص است.زماني در قوچان 300 نفر كفاش بوده اند و چندين نوع كفش ويژه طراحي و دوخته ميشده است. كلا 10-15 نفر استاد كار بوده اند وهر استاد چندين شاگرد داشته كه به بزرگترين انها خليفه ميگفتند.در اين بين پدر من يكي از بزرگترين استاد كاران به شمار ميرفته. هنوز هم شاگردانشان مثل استاد محمود يغمايي در مشهد و شهرهاي اطراف مشغول توليد كفش هستند».

charoq.1
روزهايي جهانگردان به دنبال يافتن اين گنج گرانبها از راههاي دور و نزديك به قوچان ميامدند. حالا چارق قوچان را ميتوان در موزه هاي معتبر كفش جهان از جمله بلژيك ،فرانسه، تورنتو و .. موزه هاي داخلي از جمله موزه مردمشناسي ايران در بخش لباس مناطق مختلف پيدا كرد. هنري كه در موزه هاي كفش دنيا آ شنا و در ديار خودش غريبه است.
حكايت تلخي است نميدانم تا كي بايد ازآخرين ها بگويم هنرمندان ما يكي پس از ديگري با تمام هنر و توانمنديشان به استقبال خاموشي ميروند.باز هم كم كاري مسئولان بيداد ميكند. شمع فروزان هنر زيباي ديگري در معرض خاموشي است و دستان جوان و اميدوار استاد بخشنده با تمام قدرت سعي در حفظ اين ميراث هزاران ساله قوچاني دارد ميراثي كه به قول خودش با دوخت و دوزهاي غير اصولي ديگران و فقط به خاطر اينكه اين هنر را به نام خودشان ثبت كند بدون اينكه دوخت صحيح و اصولي ان را بدانند متاسفانه با دست بردن در تركيب چارق و ثبت انواع غير اصلي ان شكلهاي اصيل اين هنر را به نابودي ميكشانند.
چارق اصلي بسيار ظريف است از قالب گرفته تا طراحي هاي دوخت رويه اش هر كدام روش هاي و اصول خودش را دارد متاسفانه الان چارق هاي ثبت شده اي را ميبنم كه با اين كه مهر اصالت و مهارت دارند اما كيفيت شان اصلا خوب نيست و اين در طولاني مدت به كار چارق آسيب ميزند و وجهه كنوني اين هنر ايراني را در دنيا تخريب ميكند هنر ايراني بر كيفيت و اصول استوار است و اكر اينها را از آن بگيريم صرفا ميشويم يك كپي كار چيني.خود من از سالهاي كودكي در كنار پدرم و بعد از فوت ايشان و با كمك ساير اساتيد و با تحقيق از بازمانده هايشان توانستم دوخت اصلي اين كفش را احيا كنم و حال نگران اين موضوعم كه اگر من اين كار را كنار بگذارم آيا بعدها اثري از اين هنر زيبا ميماند يا مثل خيلي از آثار سنتي ما از بين خواهد رفت؟
روزگاري شهر قوچان بازارچه بزرگي متشكل از كفاشان و دباغان داشت صنعت پر رونقي كه با هجوم موج مدرنيته و تكنولوژي به مرور جايش را به فروشگاههاي بزرگ كفشها و وسايل چرم وارداتي داد. شهر توليد كننده قوچان تبديل به بازار مصرف گرديد.در اين بين صنايع وابسته نيز به مرور رو به تعطيلي گذاشتندد و محصولاتي پوست گوسفند يكي از قسمتهاي بسيار ارزان قيمت آن است كه به صورت مواد خام و فراوري نشده از شهر خارج ميشود.بازارهاي سنتي يكي از بهترين جايگاههاي جذب گردشگران ميباشند خوشبختانه قوچان شهر مرزي و با استعداد بالاي توسعه صنعت توريسم ميباشد.
همت جواناني از اين دست نبايد بدون حمايت باقي بماند. به خوبي ميشود شهر قوچان را مركز هنر شمال شرق ايران ناميد هنرمندان بزرگ و به نام كشوري همچون استاد اسماعيلي خطاط ،استاد جهانسوز نمدمال،استاد عليزاده معرق كار ،استاد بخشنده چارق دوز ، استاد سليماني نوازنده دوتارو اساتيد به نام قالي باف و دوتار زن و گليم باف و جاجيم و…صدها نوع هنر ديگر كه با احيا و بازيابي آن به راحتي ميتوان يك مركز بزرگ جذب توريست آثار سنتي به راه انداخت. به راستي كه خراسان پدر هنرايران است و قوچان فرزند خلف اين پدر !


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۱۲:۳۵:۱۶ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

شميم وحي در سرزمين خورشيد/۱۹

تزئين «بزرگترين قرآن جهان» با ۱۱۴ نقش و نگار متفاوت «بسم الله الرحمن الرحيم»‌

خبرگزاري تسنيم: موضوعي كه بزرگترين و نفيس‌ترين قرآن جهان را منحصر به‌فرد مي‌كند، تنوع در نوع نوشتن «بسم الله الرحمن الرحيم»‌ بوده كه ۱۱۴ نوع مختلف در آن استفاده شده است.

به گزارش خبرگزاري تسنيم از مشهد مقدس، همزمان با ماه مبارك رمضان و بهار قرآن كه تمام فعاليت‌هاي فرهنگي كشور معطوف به برگزاري محافل قرآن و نمايشگاه‌هاي قرآن و عترت شده است و مشهد الرضا(ع) را نواي قرآن عطرآگين كرده است، در گوشه‌اي از شهر مشهد هنرمندي صاحب نام با همكاري خيّران، هنرمندان صاحب قلم و صاحب سبك، فعاليتي را در عرصه قرآني كشور رقم زدند كه در جهان بي‌نظير است؛ كتابت بزرگترين قرآن جهان حركتي جمعي از سوي هنرمندان، خيران و مردم مؤمني است كه از تمام توان هنري خود براي خلق اين اثر فاخر بهره گرفته‌اند.

استاد علي‌اكبر اسماعيلي قوچاني از بزرگترين اساتيد و هنرمندان خط كشور است كه سال‌هاست به توليد اثر منحصر به‌فرد "بزرگترين قرآن جهان" اشتغال دارد. وي از كودكي كار تابلوسازي و كتيبه‌نويسي را زير نظر اساتيد بزرگي نظير استاد توفيقي آغاز كرد.

وي از سال 56 مقيم مشهد شد و 37 سال است كه عضو انجمن خوشنويسان است به‌طوري كه مي‌توان گفت از پايه‌گذاران اين انجمن در استان خراسان است.

از آثار هنري وي مي‌توان به كتيبه‌هاي هتل شاه عباس، تالار آينه مجلس، موزه آب انبار سيد اسماعيل تهران، كتيبه مسجد هامبورگ، مسجد جامع نكا و درب‌هاي حرم امام حسين(ع) اشاره كرد؛ برگزاري نمايشگاه‌هاي متعدد در لاهور، لندن، اسلام‌آباد، سوريه، تركيه، بلغارستان وغيره از جمله افتخارات ارزشمند اين هنرمند خراساني است.

در همين راستا گفت‌وگويي با استاد علي‌اكبر اسماعيلي‌قوچاني پيرامون كتابت بزرگترين قرآن نفيس جهان داشته‌ايم كه در زير مي‌خوانيد:

استاد اسماعيلي در فضاي صميمي و دوستانه كارگاه كتابت كه در همجواري منزلش قرار دارد، گفت: نگارش كتابت بزرگترين قرآن جهان به پايان رسيده است.

وي اظهار داشت: در سال 88 كتابت را آغاز كرديم و در همان ابتداي كار با مشكلات زيادي مواجه شديم كه با صبر و شكيبايي افرادي كه در اين زمينه با ما همكاري كردند اين مشكلات برطرف شد و  25 تا 30 خانم به‌صورت رايگان در اين كار مشاركت كردند.

اسماعيلي بيان كرد: براي رنگ زمينه حدود يك سال تلاش كرديم تا به رنگ مورد نظر رسيديم، اندازه هر صفحه 250 در 175 سانتي‌متر است كه اين صفحات از پارچه‌هاي معمولي تهيه و هشت دور رنگ آميزي مي‌شود، يكي از خصوصيات اين صفحات قابل شستشو بودن آنها است.

وي خاطرنشان كرد: موضوعي كه بزرگترين و نفيس‌ترين قرآن جهان را منحصر به‌فرد مي‌كند، تنوع در نوع نوشتن «بسم الله» است كه 114 نوع مختلف در آن استفاده شده است، اين قرآن با دو نوع خط نوشته مي‌شود، خطوط نخست، وسط و آخر با خط ثلث و ديگر خطوط با خط نسخ نوشته شده است.

استاد اسماعيلي تأكيد كرد: 114 نوع «بسم الله الرحمن الرحيم» در اين قرآن مورد استفاده قرار گرفته است كه هركدام با يك نوع خط، از جمله كوفي، ريحان، توقيع، تعليق، طغري، ديواني، رقعه، نستعليق، شكسته و ديگر خطوط خوشنويسي شده است.

كاتب بزرگترين و نفيس‌ترين قرآن جهان افزود: تأمين هزينه‌هاي اين كار توسط خودمان به‌همراه كمك‌هاي مردمي انجام شد، هر صفحه حدود 2ميليون تومان هزينه داشت، تمام مراحل از جمله ساخت صفحات، رنگ آميزي، كتابت و تذهيب با هزينه شخصي كاتب و كمك نيكوكاران و همكاري رايگان هنرمندان تذهيب‌كار صورت گرفته است.

اين هنرمند عنوان كرد: هر صفحه اين قرآن با پارچه‌اي از جنس  كتان ايراني ساخته شده كه هشت دست پشت و رو با رنگ مخصوص رنگ مي‌شود. اين رنگ، تركيبي است از رنگ‌هاي آكريليك و چاپ سيلك كه موجب ضخامت صفحات نمي‌شود و به‌مرور زمان نيز ترك نمي‌خورد، قسمت‌هاي طلايي‌رنگ آن با آب‌طلاهاي اهدايي مردم رنگ آميزي شده است.

وي اظهار داشت: با پايان كتابت، كار قرآن به اتمام نخواهد رسيد چرا كه مرحله تصحيح، ساخت جلد و نيز درست كردن مكاني براي نگهداري و ترتيب استقرار آن هنوز مشخص نشده است اما بنا دارم تا اين قرآن را در موزه قرآن شهر زادگاهم، قوچان مستقر كنم.

اسماعيلي قوچاني به ديگر آثار خود اشاره كرد و گفت: در حوزه خط و مذهب حدود 30 جلد كتاب به چاپ رسيده است و همچنين 114 نوع صلوات و 114 حديث در مورد صلوات چاپ شده است.

كتاب‌هايي با عناوين خودآموز خوشنويسي، خوشنويسي به‌روشي نو، ثلث‌نويسي، تنزيل نور و هفت قلم خوشنويسي از ديگر آثار اسماعيلي قوچاني است.

انتهاي پيام/آ*


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۲۰ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۶:۴۵:۰۳ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

شيخ عزيزالله عُطاردي قوچاني (زاده ۵ آذر ۱۳۰۷ در روستاي بيگلَر در 35 كيلومتري جنوب غربي قوچان - درگذشته ۳ مرداد ۱۳۹۳ در تهران)، از دانشمندان محقق و نويسندگان معاصر ايران است. وي رئيس مركز فرهنگي خراسان و مدير انتشارات عطارد است. او از شاگردان شيخ آقابزرگ تهراني از دانشمندان كتاب‌شناس قرن چهاردهم هجري است.

محتويات

زندگي‌نامه

وي در ۵ آذر ۱۳۰۷ در روستاي بيگلر از توابع قوچان به دنيا آمد و در ۳ مرداد ۱۳۹۳ مصادف با آخرين جمعه ماه رمضان سال ۱۴۳۵ قمري در تهران پس از تحمل چند سال بيماري كليوي در بيمارستان خاتم تهران درگذشت.

پيكر وي بنا به وصيتش در كنار مقبره شيخ طبرسي صاحب تفسير مجمع البيان در حرم امام رضا در مشهد به خاك سپرده شد.

پدرش حجي محمد عطاردي از عشيره حمزكي و مادرش بانو شيرين از عشيره بادلي بودند و هر دو به زبان كرمانجي سخن مي‌گفتند.

زندگينامه ايشان توسط خودشان در مجلدي با عنوان «روايت عشق» منتشر شده است، بخشي از زندگينامه ايشان كه برگرفته از اين كتاب مي‌باشد در ذيل مي‌خوانيم:

از چهار سالگي كه مقارن با سال ۱۳۱۲ شمسي بود تحصيل در مكتب خانه‌هاي سنتي را در روستا آغاز و تا سنين دوازده سالگي ادامه دادند سپس به شهرستان قوچان آمده و در مدرسه علميه اين شهر در زمره طلاب علوم در آمدند.

بعد از مدتي از قوچان به مشهد مقدس رضوي رهسپار شده و در حوزه علميه اين شهر به تحصيلات خود ادامه دادند. در مشهد رضوي با كتابخانه آستان قدس رضوي ارتباط برقرار كرده و كتاب‌هاي متعددي را در موضوعات گوناگون براي مطالعه انتخاب نمودند. بعد از چهار سال اقامت در مشهد مقدس به تهران مهاجرت كرده و در اين شهر مقيم شدند.

در رشته كتاب‌شناسي، تاريخ، حديث، رجال، جغرافيا، فرهنگ و ادب معلوماتي به دست آورده و در كتابخانه‌هاي تهران ضمن ادامه مطالعات و تحقيق و مطالعه وارد كارهاي تاليف، تصنيف و تحقيق متون علمي و تجربه شدند و به شهرستان‌هاي گوناگوني كه در آنها كتابخانه‌هاي معتبر وجود داشت مسافرت كردند سپس به كشورهاي خارج رهسپار شده و دنبال مطالعات خود را گرفتند. حاصل بيش از هفتاد سال مطالعه و تحقيق، بررسي ده‌ها هزار كتاب از مخطوط و مطبوع مي‌باشد كه در ۱۶۰ جلد كتاب بصورت تاليف، تدوين، تصحيح و ترجمه مي‌باشد كه عمده آنها منتشر و يا در مراحل چاپ مي‌باشد و بمنظور نشر و حفظ تحقيقاتشان انتشارات عطارد را تاسيس نمودند. از آنجاييكه يكي از حوزه‌هاي بزرگ فعاليتشان مطالعه فرهنگ خراسان مي‌باشد مرز فرهنگي خراسان را تاسيس نمودند كه در اين خصوص كتابي را بمنظور تبيين اهداف اين مركز در سال ۱۳۷۰خ. منتشر نمودند.

موسسات و مجامع فرهنگي، دانشگاه‌ها، كتابخانه‌ها، علما و مجتهدان، مولفان و نويسندگان، مراكز علمي، مديران، محققان و فهرست نويسان در كشورهاي اسلامي و غيراسلامي همكاريهاي گسترده‌اي با ايشان داشتند و همواره از ايشان بعنوان مرجعي درخصوص نسخ خطي و كتابخانه‌هاي داخل و خارج بهره مي‌بردند اين همكاريها كه از سال ۱۳۴۰ آغاز شده بود تا پايان حياتشان همواره ادامه داشت.

يكي از برجسته ترن تلاشها ايشان جلوگيري از انقراض و نابودي نسخ ارزشمند و نادر خطي بصورت تهيه ميكرو فيلم مي‌باشد.

تحصيلات

آموزش‌هاي اوليه و روخواني قرآن را در روستا از پنج سالگي آغاز كرد. در سال ۱۳۲۵ وارد حوزه علميه قوچان و پس از دو سال در سال ۱۳۲۷ وارد حوزه علميه مشهد شد. در آنجا سطوح متوسط و عالي را به پايان رسانيده و از محضر سيد محمدهادي ميلاني و ديگران استفاده كرده و در فكر به دست آوردن مواريث علمي و تراث بزرگان قدماء ديني افتاده و براي نيل به آن هدف مسافرت‌هاي عديده‌اي به كشورهاي آسيائي پاكستان و هندوستان و كشمير و غيره نموده و از كتابخانه‌هاي بزرگ نظام حيدرآباد و موزه سالار جنگ در حيدرآباد ديدن و از كتابخانه علامه مير حامدحسين صاحب عبقات در لكنهو بازديد و مبالغ بسياري از ذخاير علمي به دست آورده و در اين راه تلاش‌هاي فراواني كرده و متحمل شدايد بسياري گرديده و در بسياري از كنگره‌ها و هزاره‌ها شركت نموده و به تحقيق و تتبع پرداخته و از خود يادگارهاي ارزنده‌اي گذارده است. او از شاگردان شيخ آقابزرگ تهراني از دانشمندان كتاب‌شناس قرن چهاردهم هجري است.

ويژگي‌هاي بارز

كساني كه از نزديك با او در ارتباط بوده‌اند، وي را داراي ويژگي‌ها و خصوصيت‌هاي بارزي مي‌دانند:

  • سخت كوشي
  • استفاده از فرصت‌ها
  • سفرهاي فراوان و آشنايي با شخصيت‌هاي علمي و كتاب خانه‌هاي معتبر جهان
  • مطالعات وسيع ميداني
  • استقلال و خوداتكايي

آثار

وي تنها مسندنويس شيعي است كه وسيع ترين مسند و دايرة المعارف شيعه را به تنهايي به نگارش درآورده و فرهنگ تمدني بزرگ را به تصوير كشيده است. آثار او بالغ بر يكصد جلد كتاب در زمينه‌هاي مختلف مي‌باشد. آثار وي به زبان عربي:

آثار وي به زبان فارسي:

آثار ترجمه‌اي وي به زبان فارسي:

آثار تصحيحي وي به زبان فارسي:


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۴:۱۶:۰۹ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

موسيقي مقامي

moosighi ghoochan

يكي از ويژگيهاي مردم قوچان علاقه ي آنان به موسيقي است كه در جشن ها و مراسم مختلف اجرا مي گردد. با توجه به پراكندگي طوايف ، موسيقي بومي به سبك هاي و روش هاي خاص آنان كه وابسته به نوع و چگونگي زندگي آنان است نواخته مي شود . ... ادامه مطلب »

رباط سهل آباد

robat sahl abad ghoochan

اين بنا در حاشيه شمالي روستايي به نام سهل آباد در 55 كيلومتري شرق قوچان قرار دارد و روزگاري پذيراي كاروانيان و مسافران خسته از راه بوده است . علت وجودي رباط مزبور در اين مكان عبور مسير فرعي منتهي به جاده ابريشم از همين نقطه مي باشد. رباط سهل ... ادامه مطلب »

روستاي شارك

Rostay Sharak ghoochan

اين روستا در 45 كيلومتري شمال قوچان و در نزديكي مسير جاده ترانزيتي اين شهر به باجگيران و تركمنستان واقع شده است . شرايط مطلوب آب و هوايي ، عوارض طبيعي آبشار و رودخانه دائمي ، سرسبزي و چشم اندازهاي زيبا سبب جلب طبيعت گردان و دوستداران جابذه هاي طبيعي ... ادامه مطلب »

موزه مردم شناسي قوچان

mooze ghoochan

بناي امروزي موزه قوچان در سال 1355 ابتدا بعنوان رستوران شهرداري احداث گرديد و در سال 1367 شمسي به سازمان ميراث فرهنگي واگذار شد كه فضاي آن به صورت موزه مورد استفاده قرار گرفت . در مجموع اشيا و اقلام موزه مزبور را با هدف معرفي و نمايش جلوه هايي ... ادامه مطلب »

يخدان نمد مالها

Yakhdan Namadmalha ghoochan

در چشم انداز حاشيه جنوبي جاده قوچان به فاروج در مجاورت گورستان قديمي شهر بنايي مخروطي و خشت و گلي جلب نظر مي نمايد ، كه به يخدان نمدمالها مشهور است. ساختار اين يخدان شامل گنبد مخروطي و چاله نگهداري يخ مي باشد كه گذشت زمان و عوامل گوناگون، پلكان ... ادامه مطلب »

جلوه هايي از صنايع دستي قوچان

sanaye dasti ghoochan

از جاذبه هاي فرهنگي – هنري مردم قوچان ، صنايع دستي اين خطه است كه ريشه در فرهنگ و هنر داشته و بيانگر نحوه زندگي و انديشه ي آنان مي باشد. توليدات صنايع دستي در مناطق روستايي و عشايري بخش عمده اي از درآمد خانوارها را تشكيل مي دهد. از ... ادامه مطلب »

معماري صخره اي كلر

Ghar Kallar ghoochan

اين اثر صخره اي در چشم انداز يكي از ارتفاعات مشرف بر روستاي كلر در 25 كيلومتري شرق قوچان به صورت حفره هايي وسيع ايجاد شده است . فضاي داخلي اين معماري صخره اي به طول 12 متر و مشتمل بر ديواره سرتاسري به صورت شرقي – غربي است كه ... ادامه مطلب »

آبشار و دره سراب

Dare Sarab ghoochan

آبشار و دره سراب در 12 كيلومتري جنوب شهر قوچان در دامنه ارتفاعات كوه سنگر و محمد بيك با ارتفاع تقريبي 2840 متر واقع است كه در سرچشمه رودخانه سراب آبشار بسيار زيبايي معروف به شارشار ديده مي شود . ارتفاع اين آبشار در حدود 20 و عرض آن 30 ... ادامه مطلب »

نمد مالي قوچان

namad mali ghoochan

نمدمالي در قوچان به ويژه ميان عشاير سابقه اي ديرين داشته و با توجه به تعداد محدود كارگاه ها ، همت و علاقه اساتيد قديمي اين فن بر پويايي و حيات اين هنر افزوده است. در اين كارگاه ها پوشش گوناگوني چون كلاه نمدي سركش ، جليقه ، عرق گير ... ادامه مطلب »

شهر كهنه قوچان

Shahr kohne ghoochan

اين محوطه در 12 كيلومتري غرب شهر قوچان واقع شده و بر اساس روايات كهن در سال 618 قمري در فتنه مغول غارت و با خاك يكسان گرديد و بعدها به امر هولاكوخان آباد و معمور شد . سالهاي 1267 و 1288 قمري قوچان شاهد زلزله اي مهيب بود . ... ادامه مطلب »

آستانه مباركه امامزاده سلطان ابراهيم

Soltan Ebrahim ghoochan

مجموعه با شكوه حرم مطهر رضوي ، شامل صحن ، ايوان ها ، رواق ، موزه غني و كتابخانه مركزي آستان قدس است. اين مجموعه معماري مشتمل بر چهار ايوان مرتفع به نامهاي ايوان عباسي ، ايوان طلا ، شرقي يا نقاره خانه و ايوان غربي و پنج صحن انقلاب ... ادامه مطلب »


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۳:۴۲:۲۹ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

موسيقي مقامي

moosighi ghoochan

يكي از ويژگيهاي مردم قوچان علاقه ي آنان به موسيقي است كه در جشن ها و مراسم مختلف اجرا مي گردد. با توجه به پراكندگي طوايف ، موسيقي بومي به سبك هاي و روش هاي خاص آنان كه وابسته به نوع و چگونگي زندگي آنان است نواخته مي شود . ... ادامه مطلب »

رباط سهل آباد

robat sahl abad ghoochan

اين بنا در حاشيه شمالي روستايي به نام سهل آباد در 55 كيلومتري شرق قوچان قرار دارد و روزگاري پذيراي كاروانيان و مسافران خسته از راه بوده است . علت وجودي رباط مزبور در اين مكان عبور مسير فرعي منتهي به جاده ابريشم از همين نقطه مي باشد. رباط سهل ... ادامه مطلب »

روستاي شارك

Rostay Sharak ghoochan

اين روستا در 45 كيلومتري شمال قوچان و در نزديكي مسير جاده ترانزيتي اين شهر به باجگيران و تركمنستان واقع شده است . شرايط مطلوب آب و هوايي ، عوارض طبيعي آبشار و رودخانه دائمي ، سرسبزي و چشم اندازهاي زيبا سبب جلب طبيعت گردان و دوستداران جابذه هاي طبيعي ... ادامه مطلب »

موزه مردم شناسي قوچان

mooze ghoochan

بناي امروزي موزه قوچان در سال 1355 ابتدا بعنوان رستوران شهرداري احداث گرديد و در سال 1367 شمسي به سازمان ميراث فرهنگي واگذار شد كه فضاي آن به صورت موزه مورد استفاده قرار گرفت . در مجموع اشيا و اقلام موزه مزبور را با هدف معرفي و نمايش جلوه هايي ... ادامه مطلب »

يخدان نمد مالها

Yakhdan Namadmalha ghoochan

در چشم انداز حاشيه جنوبي جاده قوچان به فاروج در مجاورت گورستان قديمي شهر بنايي مخروطي و خشت و گلي جلب نظر مي نمايد ، كه به يخدان نمدمالها مشهور است. ساختار اين يخدان شامل گنبد مخروطي و چاله نگهداري يخ مي باشد كه گذشت زمان و عوامل گوناگون، پلكان ... ادامه مطلب »

جلوه هايي از صنايع دستي قوچان

sanaye dasti ghoochan

از جاذبه هاي فرهنگي – هنري مردم قوچان ، صنايع دستي اين خطه است كه ريشه در فرهنگ و هنر داشته و بيانگر نحوه زندگي و انديشه ي آنان مي باشد. توليدات صنايع دستي در مناطق روستايي و عشايري بخش عمده اي از درآمد خانوارها را تشكيل مي دهد. از ... ادامه مطلب »

معماري صخره اي كلر

Ghar Kallar ghoochan

اين اثر صخره اي در چشم انداز يكي از ارتفاعات مشرف بر روستاي كلر در 25 كيلومتري شرق قوچان به صورت حفره هايي وسيع ايجاد شده است . فضاي داخلي اين معماري صخره اي به طول 12 متر و مشتمل بر ديواره سرتاسري به صورت شرقي – غربي است كه ... ادامه مطلب »

آبشار و دره سراب

Dare Sarab ghoochan

آبشار و دره سراب در 12 كيلومتري جنوب شهر قوچان در دامنه ارتفاعات كوه سنگر و محمد بيك با ارتفاع تقريبي 2840 متر واقع است كه در سرچشمه رودخانه سراب آبشار بسيار زيبايي معروف به شارشار ديده مي شود . ارتفاع اين آبشار در حدود 20 و عرض آن 30 ... ادامه مطلب »

نمد مالي قوچان

namad mali ghoochan

نمدمالي در قوچان به ويژه ميان عشاير سابقه اي ديرين داشته و با توجه به تعداد محدود كارگاه ها ، همت و علاقه اساتيد قديمي اين فن بر پويايي و حيات اين هنر افزوده است. در اين كارگاه ها پوشش گوناگوني چون كلاه نمدي سركش ، جليقه ، عرق گير ... ادامه مطلب »

شهر كهنه قوچان

Shahr kohne ghoochan

اين محوطه در 12 كيلومتري غرب شهر قوچان واقع شده و بر اساس روايات كهن در سال 618 قمري در فتنه مغول غارت و با خاك يكسان گرديد و بعدها به امر هولاكوخان آباد و معمور شد . سالهاي 1267 و 1288 قمري قوچان شاهد زلزله اي مهيب بود . ... ادامه مطلب »

آستانه مباركه امامزاده سلطان ابراهيم

Soltan Ebrahim ghoochan

مجموعه با شكوه حرم مطهر رضوي ، شامل صحن ، ايوان ها ، رواق ، موزه غني و كتابخانه مركزي آستان قدس است. اين مجموعه معماري مشتمل بر چهار ايوان مرتفع به نامهاي ايوان عباسي ، ايوان طلا ، شرقي يا نقاره خانه و ايوان غربي و پنج صحن انقلاب ... ادامه مطلب »


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۳:۴۲:۰۶ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

به گزارش افكارنيوز، سرهنگ جانباز «علي قمري» تنها بازمانده‌ي ۱۹ نفر از افسران گردان دژ خرمشهر است؛ او در آغاز تهاجم همه‌جانبه عراق عليه كشورمان، به‌عنوان فرمانده منطقه در كنار همرزمانش مشغول به دفاع از حريم كشور بود؛ گرداني كه بر طبق قاعده نظامي بايد ظرف ۴۸ ساعت با نيروهاي تازه‌نفس تعويض مي‌شد، با كمك نيروهاي مردمي (بسيجي و پاسدار) و تجهيزات محدودي كه داشت، از سر وطن‌پرستي، غيرت و مردانگي ۳۴ روز در مقابل متجاوز افسارگسيخته ايستادگي كرد.

سرهنگ قمري كه دوره‌هاي آموزشي نظامي ازجمله تكاوري كوهستان، رنجر، چترباز، چريك، گريلا، جنگ‌هاي نامنظم را در بالاترين سطح حرفه‌اي گذرانده و به‌عنوان استادي مجرب به هزاران نفر نيز اين آموزش‌ها را ارائه داده است، داراي افتخاراتي همچون ۵۱ سال خدمت صادقانه در ارتش، ۹۸ ماه خدمت در جبهه، حضور در عمليات‌هاي مختلف و مجروحيت و جانبازي است.

سرهنگ قمري جزو اولين اساتيد ارتش و هم‌دوره شهيد سرلشكر آبشناسان است، كه در طول خدمت خود بيش از ۵۰ هزار نفر از نيروهاي ارتشي، بسيجي، و پاسدار را آموزش داده است.

وي معتقد است از زمان حضور خود در منطقه خرمشهر ضمن سر و سامان دادن به اوضاع منطقه، تمامي تحركات دشمن بعثي را رصد كرده، چندين بار به‌صورت داوطلبانه جهت اجراي عمليات شناسايي به داخل خاك عراق نفوذ كرده، و گزارش‌هاي متعددي از آمادگي صداميان براي حمله به ايران، و حضور گسترده يگان‌هاي زرهي و توپخانه‌اي دشمن بعثي در نزديكي مرزهاي ايران را در مقاطع مختلف زماني به مسئولان ذي‌ربط ارائه داده است. به گفته سرهنگ قمري، تمامي اسناد اين مكاتبات در لشكر ۹۲ زرهي خوزستان موجود است.

مقاومت جانانه سرهنگ قمري و نيروهاي دلاور دژ خرمشهر باعث شد تا صدام پس از گذشت هفت روز از آغاز رسمي جنگ، ۸ نفر از فرماندهان خود را به علت هدر دادن نيرو، هزينه، وقت و عدم پيشروي قابل توجه در مقابل اندك نيروهاي ايراني، اعدام كند.

وي حضور تكاوران نيروي دريايي ارتش را در جنوب خرمشهر را يكي از عوامل مهم مقاومت ۳۴ روزه عنوان كرد و افزود: نيروهاي بعثي كه پس از گذشت ۲۰ روز نتوانستند در مقابل اندك نيروهاي خرمشهر به موفقيت دست يابند، با كمك ستون پنجم محورهاي حمله به خرمشهر را از چهار به هشت محور افزايش داده، و به اين ترتيب نيروهاي مقاومت را كه با كمبود نيرو و تجهيزات مواجه بودند تحت فشار قرار داده و مجبور به عقب‌نشيني كردند.

سرهنگ قمري كمك رزمي مردم در مقاومت ۳۴ روزه خرمشهر را ارزشمند، اما كم تاثير عنوان كرد و در اين رابطه گفت: عدم آموزش نظامي مردم باعث شده بود تا امر دفاع از خرمشهر تاثير چنداني نداشته باشد.

وي همچنين روحيه رزمي و سلحشوري نيروهاي مردمي بسيج و سپاه را قابل تقدير عنوان كرده و مي افزايد: وقتي كه مي‌ديدم نوجوان ۱۳ ساله با «كوكتل مولوتُف» به سمت تانك‌هاي متجاوز حركت مي‌كند، به ايراني بودن خود افتخار مي‌كردم.

وي مهمترين دلايل عدم كمك‌رساني به نيروهاي مقاومت خرمشهر را خروج اختيارات از دست ارتش و تمركز آن در نزد سياسيوني همچون بني‌صدر عنوان كرده و مي‌افزايد: اگر خيانت بني‌صدر در توزيع تجهيزات و تزريق نيرو به مدافعان خرمشهر نبود، حتي يك وجب از خاك اين شهر به اشغال صداميان در نمي‌آمد.

وي كه در جريان مقاومت ۳۴ روزه دو مرتبه با بني صدر ملاقات داشته است، وي را خائن به امام(ره) و انقلاب دانسته و در اين رابطه مي‌گويد: بني‌صدر هيچ‌گونه توجهي به خواسته‌هاي ما نمي‌كرد و مهمتر اينكه تيپ قوچان را در استان خوزستان مستقر كرد، اما اجازه ورود آن را به خرمشهر نداد.

سرهنگ قمري ۷۳ ساله كه ۵۱ سال است لباس ارتش را بر تن دارد، در خصوص وضعيت جسماني خود مي‌گويد: از ناحيه ريه شيميايي هستم، چشم چپم مصنوعي است و "سرخ رگ، و سياه‌رگ‌هاي پاي چپم و از نوعي پلاستيك است، و تاكنون جهت تخليه تركش سه مرتبه مورد جراحي قرار گرفته‌ام.

وي معتقد است: استقامت ۳۴ روزه خرمشهر باعث شكست راهبرد صدام براي تسخير سه روزه خوزستان و هفت روزه تهران شد؛ چون اين ايستادگي باعث شد نيروهاي كمكي اعم از لشكر زاهدان، خرم‌آباد، مشهد، تيپ گرگان و تيپ ۵۸ ذوالفقار و تيپ ۵۵ هوابرد و... به كمك ما بشتابند؛ و در كل ۵۵ درصد خرمشهر سقوط كرد و ۴۵ درصد آن دست ما بود.

سرهنگ قمري در گفت‌وگو با دفاع پرس به تشريح چگونگي مقاومت ۳۴ روزه مدافعان خرمشهر و وقايع دوران دفاع مقدس پرداخته است، كه آن را در ادامه مي‌خوانيم:

* حمله عراق به ايران/ دفاع جانانه و عقب راندن نيروهاي عراقي در دومين روز از آغاز رسمي جنگ

از اولين ساعات روز ۳۱ شهريور ۵۹ عراق به‌طور علني فعاليت مي‌كرد؛ سيم خاردار مرزي را كه سه رديف بودپشت سر گذاشته، تانك‌هايش از سنگرها بيرون آمده، و ۲۰۰ متر پشت مرز آماده ي حركت بودند. ساعت ۱۱ صبح يكي از درجه‌داران ژاندارمري خود را به گروهان من رساند و آرايش نظامي عراقي‌ها را اطلاع داد. ساعت يازده و نيم گروهبان وظيفه خودم همين خبر را به ما رساند، و به دنبال آن يكي از برادران غير نظامي كه در يگان من مشغول خدمت بود آمد و گفت «جناب سروان رستمي (فرمانده پاسگاه حدود) گفتند هر چه زودتر خودتان را به محل ما برسانيد»؛ ستوان زارعيان كه در كنار من بود، گفت «من مي‌روم و تو يگان را ساماندهي كن.»

بلافاصله به طرف سرپرست تانك‌ها رفتم، وضعيت را به آنها گفتم و از آنها خواستم تا آماده باشند. سرپرست تيم تانك دستورات لازم را صادر كرد، و تانك‌هاي چيفتن را بلافاصله گلوله‌گذاري كرده و به طرف موضع رفتند.

سرپرست تيم تانك به من گفت: جناب سروان قول مي‌دهم اگر صد تانك هم به طرف ما حركت كنند با همين پنج دستگاه تانك حسابشان را برسيم.

من هم آنها را تشويق كردم. به تجربه مي‌دانستم كه اين چيفتن‌ها با حجم بزرگي كه دارند زود مورد هدف قرار مي‌گيرند؛ ولي به روي خود نياوردم. مخصوصا كه در موقع آرايش آن‌ تانك‌ها ساير پرسنل يگان من هم همان‌جا بودند.

حالا آن چه كه از ۴ ماه پيش گفته بوديم به مرحله اجرا درآمده بود؛ پرسنل گروهان ۱ و ۲ همه آماده‌ي شليك با ژ۳ و تفنگ ۱۰۶ و آرپي جي، و تيم‌هاي شش نفره آماده آغاز عمليات بودند. بلافاصله درجه‌دار رابط توپخانه شهرضا را احضار و توصيه‌هاي لازم را به او كرده و از او خواستم با بي‌سيم به فرمانده بالاتر خود اطلاع بدهد.

ساعت يك ظهر تعدادي لودر و بولدوزر عراقي به حركت درآمدند و پشت سر آن‌ها تانك‌هاي بعثي نيز حركت كرده و به لب مرز آمدند، لودرها زمين را تا عمق يك متري مي‌كندند و مين‌ها را جمع مي‌كردند و به چپ و راست مي‌ريختند و به اصطلاح معبر باز مي‌كردند؛ در منطقه‌اي از مرز كه من حضور داشتم به محض عبور نخستين تانك از مرز، آن را با تفنگ ۱۰۶ هدف گرفته و منهدم كردم. ساير نيروها نيز با ۱۰۶ به شكار تانك ها پرداختند؛ اما با توجه به طول مرز دو كشور و گستردگي منطقه درگيري، تانك‌هاي عراقي از معبرها گذشتند و در داخل خاك ايران آرايش نظامي گرفتند و پشت سر آنها توپخانه عراق مستقر شد. حالا خودم در منطقه‌اي بودم كه بدون دوربين قضايا را مشاهده مي‌كردم. با خود گفتم اگر عراق با اين تجهيزات به ما حمله كند مي‌تواند با سرعت ۵۰ تا ۱۰۰ كيلومتر در ساعت تا مركز ايران پيش برود، و ما كه براي ۴۸ ساعت دفاع سازماندهي شده‌ايم حتي نمي‌توانيم ۴۸ ثانيه آنها را متوقف كنيم.

ساعت ۲ بعدازظهر بود كه در يك لحظه آسمان سياه شد، ابتدا فكر كرديم كلاغ‌هاي منطقه آسمان را پر كرده‌اند؛ ولي لحظاتي بعد ديديدم كه هواپيماهاي سياه رنگ عراقي از بخش‌هاي مختلف از بالاي سر ما رد شدند و به طرف خرمشهر و آبادان رفتند.

در آن لحظه مانتوانستيم حتي يك گلوله ضد هوايي به طرف آنها شليك كنيم، و فقط تماشا مي‌كرديم؛ آنها آنقدر پايين پرواز مي‌كردند كه چهره خلبانان كاملا مشخص بود.

هواپيماها به طرف ايران پرواز كردند، دقايقي بعد صداي انفجارهاي مهيب فضاي منطقه را گرفت و پشت سر آنها هواپيماها مجددا به بالاي سر ما آمدند و اين بار تعداد زيادي از بمب‌هاي خود را به طرف دژها ريختند.

گلوله‌هاي عراقي به شدت روي سرمان مي‌ريخت و ما به سختي مي‌توانستيم تا نزديكي دژ مركزي برويم، و در آنجا متوجه شديم كه دژ مركزي هم ثبتِ تير شده است و از هر طرف به سوي آن گلوله مي‌بارد. در اين حين صداي سروان اسماعيل زارعيان در بي‌سيم پيچيد كه مي‌گفت شديدا درگير است. من هم وضعيتم را اطلاع دادم و گفتم كه مجبورم به دژ شماره يك برگردم. ديگر صداي زارعيان قطع شده بود، و ما مجددا به طرف دژ گروهان يك برگشتيم. در آن لحظه زارعيان لااقل يك جيپ داشت، ولي من جيپم را براي انتقال مجروحان داده بودم و هنوز راننده برنگشته بود.

وقتي به دژ گروهان يك نزديك شدم، نيروهاي عراقي به كمتر از صد متري آن رسيده بودند. در وضعيت سختي قرار داشتم؛ ديگر نه دژ خودمان را داشتم و نه دژ مركز را. بهترين كار اين بود تا نيروها را به طرف مقر فرماندهي گروهان احتياط در پل نو هدايت كنم. هنگامي كه به پل رسيدم زارعيان و نيروهايش را ديدم كه با سرو وضعي آشفته در پشت خاكريز مستقر شده‌اند، كشته و زخمي بسياري داده بوديم و بيمارستان‌هاي شهر مملو از مجروح بود، و بيمارستان‌هاي شخصي هم نظاميان را نمي‌پذيرفت. وضعيت بغرنج و طاقت‌فرسايي بود. با زارعيان به مشاوره نشستم و در اين لحظات ستوان ايازي هم به جمع ما اضافه شد. آخرين وضعيت يگان‌هاي ما اين بود كه تعدادي از نيروهاي ما در اطراف نخلستان‌هاي شلمچه و بالاتر از پل نو به كمين نشسته‌اند، و تعدادي هم هنوز نرسيده‌اند. ناگهان زارعيان بلند شد و گفت: من بايد برم بچه‌ها را به اين طرف بياورم، و بدون معطلي سوار جيپ شد و به طرف عراقي‌ها رفت، هنوز خيلي از پل نو دور نشده بود كه عراقي‌ها متوجه او شدند و او را به گلوله بستند. زارعيان بي اعتنا به گلوله‌ها به داخل نخلستان رفت و از ديد دشمن پنهان شد. حدود ۲۰ دقيقه بعد ناگهان متوجه شديم كه يك دستگاه جيپ با حدود ۱۵ نفر به طرف ما مي‌آيد، بلافاصله به اطرافيان آماده‌باش داديم و لحظاتي بعد زارعيان را ديديم كه آن همه نيرو را جمع كرده و به پل نو آورده است.

* تك موفق شبانه و انهدام يگان زرهي دشمن


بعد از اين جريان دوباره با زارعيان به مشاوره نشستيم و در نهايت تعدادي از پرسنل كادر را به پادگان دژ فرستاديم كه براي ما تفنگ ۱۰۶ سوار بر جيپ و مهمات بياورند. خوشبختانه مسئولان گردان اين بار بدون معطلي ۱۰ دستگاه جيپ مجهز به ۱۰۶ و مقداري مهمات را در اختيار ما قرار دادند؛ همه ما با ديدن مهمات انرژي دوباره گرفتيم. زارعيان دستش را روي يك تفنگ ۱۰۶ گذاشت و گفت "اگر اينها را ديروز به ما داده بودند ما از دژها عقب‌نشيني نمي‌كرديم"

پس از آن برنامه‌ريزي براي حمله را آغاز كرديم، هنوز هوا تاريك و روشن بود كه به سمت عراقي‌ها يورش برديم. اين بار با تجهيزاتي كه داشتيم مي‌توانستيم چندين گروه را در كنار خود فعال كنيم؛ يعني از چهار طرف به سمت عراقي‌ها يورش برديم، و حتي خود زارعيان هم به پشت سر عراقي‌ها رخنه، و شروع به شكار تانك كرد. در اين وضعيت، عراقي‌ها كه در حالتي بين خواب و بيدار متوجه حمله ما شدند فورا شروع به عقب‌نشيني كردند، و خوشبختانه با هدف‌گيري خوبي كه داشتيم تانك‌هاي زيادي را منهدم كرديم.

توپخانه عراقي‌ها غير ارادي و بي‌هدف شليك مي‌كرد و ما موفق‌تر بوديم و مجبورشان كرديم تا عقب‌نشيني كنند. ما از پس يك يورش شبانه، شلمچه ايران و سپس شلمچه عراق را به تصرف درآورديم؛ و يكي از پرسنل گروه زارعيان پرچم ايران را بر فراز پاسگاه عراق برافراشت.

با روشن‌تر شدن هوا دريافتيم كه تانك‌هاي تيپ ۳۷ از لاك دفاعي درآمده و در حال درگيري با واحدهاي زرهي دشمن هستند، كه حاصل اين درگيري به آتش كشيدن ده‌ها تانك عراقي و انهدام سه تانك خودي بود؛ و همين امر باعث شد كه عراقي‌ها تا روز سوم آغاز رسمي جنگ ۳۰۰ متر به پشت مرز خود، به همان مواضع قبلي يعني پشت خاكريزهاي خود برگردند.

اين در حالي بود كه عراق تخمين زده بود كه ۲۴ ساعته كل خرمشهر را بگيرد و اين پيغام را مرتب در راديو خود اعلام مي‌كرد، اما نتوانست و ما وقتي كه به اين موفقيت دست يافتيم به اين فكر افتاديم كه در روزهاي آتي چگونه از شهر دفاع كنيم؛ چون براي ما روشن بود كه عراق با اين همه تجهيزات ساكت نخواهد نشست.
يكي از سربازان (گروهبان محبي) كه در آشپزخانه دژ خدمت مي‌كرد، پس از اطلاع از پرواز يك بالگرد عراقي بر فراز دژ و در حالي كه بالگرد به‌منظور انجام شناسايي آماده فرود در دژ بود، آن را با آر پي جي هدف قرار داد، كه منجر به انهدام بالگرد و هلاكت سرنشينان آن شد. ساعت پنج بعد از ظهر روز هفتم اين واقعه محقق شد.

ما (نيروهاي ارتش) تا روز بيستم جنگ حتي يك اسير هم نداديم. اما از روز سوم به بعد از عراقي‌ها هر روز اسير و همچنين تجهيزات مختلف به غنيمت مي‌گرفتيم.

از روز چهارم به بعد عراقي‌ها باز هم به داخل مرزهاي ما پيشروي داشتند، اما دفاع همچنان ادامه داشت و ما تا شب هفتم توانستيم عراقي‌ها را در حد فاصل ۱۰ كيلومتر از سمت راست شلمچه و به فاصله ۱۵۰ متر پشت نوار مرزي عقب برانيم.

* موضع پدافندي عراق در نهمين روز از محاصره خرمشهر


پس از سقوط دژ هفدهم، نيروهاي بعثي كه در اين محور دست به تهاجم زده، و ديگر هيچ مدافعي را پيش روي خود نمي‌ديدند مستقيما وارد «ايستگاه حسينيه» و سپس به دو بخش تقسيم شدند؛ بخشي از آن‌ها به سوي خرمشهر رفتند و بخشي ديگر نيز راهي اهواز شده، و در منطقه‌اي با فاصله پنج كيلومتر از اين شهر مستقر شدند.

در پي اين تحركاتِ عراقي‌ها، تيپ يك ارتش جمهوري اسلامي و لشكر ۲۱ حمزه به مقابله با متجاوزان بعثي پرداختند، و آن‌ها را تا ۱۵ كيلومتري منطقه «دُب حَردان» عقب راندند. بعثي‌ها پس از اين عقب‌نشيني، در منطقه مذكور حالت پدافندي به خود گرفته و تا زمان اجراي عمليات بيت‌المقدس در آنجا حضور داشتند.

تا نهمين روز جنگ، عراق همه جبهه‌هاي خود را پدافندي كرد؛ چون به دليل اعزام تعدادي از نيروهاي ارتش از شهرهايي مثل تهران، زاهدان و مشهد به منطقه، بعثي‌ها ديگر نمي‌توانستند به پيشروي خود ادامه دهند.

* آموزش نيروهاي مردمي در جريان درگيري و مقاومت


نيروهاي مردمي نيز در برخي مناطق به كمك ما آمدند، اما چون آموزش لازم را نديده بودند نمي‌توانستند كمك چنداني كنند؛ مثلا برخي از اين نيروها هنگام شليك موشك آر.پي.جي، قبضه آن را روي سينه خود قرار مي‌دادند كه به محض چكاندن ماشه، در اثر خروج گاز حاصل از شليك موشك، به شهادت مي‌رسيدند، و خود من شاهد چندين نمونه از اين اتفاقات بودم.

تعدادي از دانشجويان دانشگاه افسري ارتش را براي آموزش نيروهاي مردمي به‌كار گرفتيم، و امير سرلشكر حسني سعدي معاون هماهنگ‌كننده سابق ستاد كل نيروهاي مسلح نيز از كساني بود كه در مسجد خرمشهر به مردم عادي آموزش مي‌داد.

* اعدام ۸ نفر از فرماندهان بعثي يك هفته پس از آغاز رسمي جنگ


صدام يك هفته پس از ادامه درگيري در خرمشهر به علت عدم پيشروي مورد نظر، هشت تن از فرماندهانش از سطح گردان تا معاون لشكر را اعدام كرد؛ زيرا آن‌ها در جلسات پيش از آغاز جنگ، به صدام قول داده بودند خرمشهر را پنج ساعته فتح كنند.

وي همچنين سرلشكر عبدالرحمن رشيد تكريتي را به فرماندهي سپاه سوم عراق منصوب كرد، و دستور داده بود كه يا نيروهاي عراقي بايد پيشروي كنند و يا در صورت عقب‌نشيني منتظر اعدام باشند.

* حمله عراقي‌ها به ماكت خرمشهر


سرگرد عراقي «عبدالمجيد قادر محمد» هنگامي كه به اسارت نيروهاي ايراني درآمد گفت كه «ما (عراقي‌ها) حدود سه چهار ماه قبل از آغاز جنگ، در شرق ناصريه، ماكتي از خرمشهر را درست كرده بوديم، كه از فاصله ۱۷ كيلومتري به آن حمله مي‌كرديم و نيروهايي را نيز در قالب مدافع مستقر كرده بوديم كه در مقابل حملات ما از اين شهر (ماكت خرمشهر) دفاع مي‌كردند؛ كه در نهايت پس از اين جنگ و گريز، ما موفق مي‌شديم سه ساعته شهر را فتح كنيم. قولي كه فرماندهان ما به صدام دادند اين بود كه با احتساب نهايتا ۲ ساعت مقاومت بيشتر توسط گردان دژ، خرمشهر را حداكثر در مدت زمان پنج ساعت فتح كنند.»

* ماجراي اسارت ۱۶ ساعته و گريختن از دست بعثي‌ها


ساعت ۹ شب سوم مهر ماه به همراه استوار محمد كريمي، و شهيد اسماعيل زارعيان و شش نفر از نيروهاي ژاندارمري وارد پاسگاه خَيّن شديم. قصد داشتيم يك گروه آر پي جي زن تشكيل داده، و از سمت جاده‌ي خاكي كه جاده اي مشترك بين ايران و عراق بوده، به پشت عراقي ها نفوذ كرده و حدود ۶۰ تانك عراقي را كه در آن منطقه مستقر بود، از پشت مورد هدف قرار دهيم.

در گير و دار آماده شدن براي اجراي اين نقشه بوديم كه عراقي‌ها به‌صورتي غافلگير كننده وارد پاسگاه شده و پس از دو سه بار تيراندازي هوايي، فرياد زدند «قُف» (ايست).

اينگونه ما به اسارت عراقي‌ها در آمديم و آن‌ها ما را به سوي جزيره «بوارين» بردند. من در مسير به سروان كاشاني فرمانده ژاندارمري پيشنهاد فرار دادم؛ اما او به من گفت «ما مثل شما تكاوران ارتش نيستيم و توانايي اين كار را نداريم»؛ لذا فقط من و كريمي و زارعيان گريختيم. نحوه فرار ما اين‌گونه بود كه قرار گذاشتيم وقتي به نخل‌ها رسيديم و من به‌عنوان علامت آغاز نقشه فرار، سرفه كنم، و سپس از خودرو به پايين بپريم و ميان نخل‌ها بدويم. عراقي‌ها كه شايد مي‌ترسيدند بقيه اسرا هم فرار كنند، خودروي حامل اسرا را متوقف نكردند، و به مسيرشان ادامه دادند؛ البته از داخل خودرو خيلي به سمت ما تيراندازي كردند، اما اراده خداوند بر اين بود كه زنده بمانيم.

ما حدود ۱۵۰ متر ميان نخل‌ها دويديم؛ سپس دست‌هاي يكديگر را باز كرديم و پس از شناسايي محل استقرار نيروهاي خودي و دشمن، به سمت مواضع خودي حركت كرديم. ميانه راه به نهري رسيديم كه پساب‌هاي خرمشهر به آن سرازير مي‌شد. مجبور شديم از اين نهر عبور كنيم. نزديكي نيروهاي خودمان رسيده بوديم كه آن‌ها ما را هدف گرفته و با تصور اينكه عراقي هستيم، به سوي ما تيراندازي كردند. سرانجام با دادن علامت، توانستيم آن‌ها را متوجه اشتباه‌شان كرده و خود را به نيروهاي دژ برسانيم.

* استقرار تيپ قوچان در اهواز/ آقاي بني صدر به داد ما برس!


تا روز ششم من فقط شش خودروي شخصي در اختيار داشتم كه از آن‌ها براي شليك گلوله‌هاي تفنگ ۱۰۶ بهره مي‌بردم، اما روز هفتم حدود ۳۸ دستگاه خودرو ديگر نيز در اختيار ما قرار گرفت، تا بتوانيم تفنگ‌هاي ۱۰۶ را بر آن‌ها نصب كنيم. گلوله تفنگ ۱۰۶ تا ۲۷ سانتي‌متر درون فولاد نفوذ مي‌كند، و عراقي‌ها به همين دليل از مواجهه با اين سلاح وحشت داشتند.

روز پنجم مهر خبر رسيد كه تيپ قوچان وارد اهواز شده تا به نيروهاي خرمشهر كمك كند. با شنيدن اين خبر خوشحال شديم و روحيه گرفتيم.

از سوي ديگر به دستور بني صدر كه آن زمان فرمانده كل قوا بود، تيپ قوچان در منطقه‌اي از اهواز به نام "فولي آباد" مستقر شد، و بني صدر هم گفته بود «تا زماني كه دستور نداده‌ام اين نيروها حق حركت ندارند»؛ و اتفاقا تا زمان سقوط خرمشهر يعني مدت ۳۴ روز مقاومت، تيپ قوچان در همان منطقه «فولي‌آباد» ماند و هواپيماهاي عراقي نيز آن‌ها را بمباران مي‌كردند. بعد از سقوط خرمشهر اين نيروها در تاريخ هشتم آبان ۵۹ وارد آبادان شدند.

روز هفتم، بني‌صدر به ستاد پادگان دژ آمد؛ حضرت آيت‌الله خامنه‌اي، شهيد جهان‌آرا، شهيد فلاحي، و شهيد كلاهدوز، هم بودند. من و شهيد مرتضوي سوار جيپ شده و به پادگان رفتيم.

هنگامي كه به اتاق جلسه رسيدم به بني صدر گفتم «آقاي بني صدر! به داد ما برس»؛ او فقط نگاه مي‌كرد، اما اصلا توجهي نمي‌كرد.

من با صداي بلند حرف‌هايم را تكرار كردم. بني‌صدر از شهيد فلاحي درباره ما پرسيد؛ ما درخواست خودرو و تجهيزات داشتيم كه در نهايت به ما گفت «برايتان هواپيما مي‌فرستم» (به‌منظور پشتيباني هوايي از مدافعان خرمشهر).

جلسه تمام شد و ما برگشتيم و به نيروها اطلاع داديم كه بني صدر چه قولي داده و آن‌ها نيز خوشحال شدند. ساعت ۱۱ صبح بود كه ديديدم چهل پنجاه فروند هواپيما از ماهشهر به سمت اهواز مي‌آيند. نيروها كه به اشتباه و بنا بر قول بني‌صدر گمان مي‌كردند اين هواپيماها خودي هستند از ديدن هواپيماها به خوشحالي پرداختند؛ اما هواپيماها كه عراقي بودند ما را بمباران كردند، كه ۷۵ نفر از نيروهاي تحت امر من در همان لحظات نخست بمباران به شهادت رسيدند.

در پي اين بمباران، اجساد تعداد بسياري از شهدا قابل شناسايي نبود، و نيروهايي كه مشغول دفن قطعه‌هاي به جا مانده از بدن شهدا بودند هر قطعه را بدون اينكه بدانند متعلق به بدن كدام همرزم‌شان است دفن مي‌كردند.

* ماجراي درگيري با محافظ بني صدر/ لگدي كه براي دفاع از وطنم خوردم

روز نهم فهميديم كه بني صدر دوباره به پادگان آمده. من و استوار كريمي هم به پادگان دژ رفتيم. عراقي‌ها پادگان دژ را با توپ ۱۳۰ ميلي‌متري و سلاح "خمسه خمسه" هدف گرفتند كه بني‌صدر رنگش (از شدت ترس) زرد شد، و مقصد خود را به فرمانداري تغيير داد.

ما هم به فرمانداري رفتيم و من كه شاهد پرپر شدن نيروهايم و بدقولي بين‌صدر بودم خطاب به بني صدر داد و فرياد كردم؛ كه يكي از محافظانش گفت «اين فرد ديوانه است» و سپس دستور داد مرا از آنجا بيرون كنند. من اصرار به صحبت با بني صدر داشتم، اما آن محافظ، لگد بسيار محكمي به پاي من زد. تير و تركش‌هاي بسياري در زمان جنگ به بدن من اصابت كرد، اما درد اين لگد را هرگز فراموش نمي‌كنم؛ قصد داشتم با كلت اين فرد را هدف بگيرم كه شهيد فدايي دستم را گرفت. به او گفتم "جناب سرهنگ! اين‌ها دارند خيانت مي‌كنند؛ بگذار اين‌ها مرا زنداني و اعدام كنند تا من ديگر شاهد كشته شدن نيروهايم نباشم". حضرت آقا (مقام معظم رهبري) كه به‌عنوان نماينده امام خميني(ره) در آنجا حاضر بودند خطاب به بني صدر گفتند "گردان دژ به خوبي در حال دفاع است، و زياد هم تلفات مي‌دهد؛ آقاي بني صدر! خواهش مي‌كنم اين‌ها را كمك كنيد."؛ اما بني صدر اصلا به حضرت آقا نگاه هم نكرد و به ايشان هيچ جوابي نداد.

* توصيه‌اي كه حضرت آقا به من كرد/ خدا را در نظر بگير و پيام‌هاي امام را آويزه گوش كن

در آن وضعيت وقتي كه حضرت آقا شرايط و ناراحتي مرا ديد به من گفتند «شما امام را قبول داريد؟»؛ گفتم «بله»؛ سپس گفتند «اسلام و انقلاب را قبول داريد؟»؛ گفتم «بله»؛ بعد گفتند «پس خدا را در نظر بگير و پيام‌هاي امام را هم آويزه گوش كن، مطمئن باش كه موفقيت از آن شماست.»

من نمي‌دانم آقاياني كه بني صدر را خائن نمي‌دانند چه توجيهي براي عدم انتقال تيپ دوم لشكر ۹۲ زرهي به سوسنگرد دارند؟ تيپ دومي كه بدون استفاده در آن منطقه حضور داشت، چرا نمي‌بايد در آن بحبوحه كه سوسنگرد و اهواز در حال سقوط هستند نبايد وارد كارزار شود؟

شما يقين داشته باشيد اگر اين تيپ با اصرار و تاكيد رهبر معظم انقلاب در ساعت ۲ نصف شب وارد عمل نشده بود و تا ۹ صبح سوسنگرد را آزاد نمي‌كرد، اهواز در هجدم آذر ماه سقوط مي‌كرد؛ و چون ما در آن بخش نيروي دفاع كننده‌اي نداشتيم قطعا دومينوي سقوط تا اهواز ادامه مي‌يافت.

سوال ديگر اين است كه اگر بني‌صدر خائن نبود پس چرا تيپ قوچان را ۴۵ روز در منطقه نگه‌داشت و اجازه ورود به خرمشهر جهت دفاع را نداد؟! حتي وقتي ديديم، در پي درخواست‌هاي مكررمان، نيروي كمكي براي ما نمي‌فرستند، گفتيم «حداقل تجهيزات تيپ قوچان را در اختيار ما قرار دهيد تا در برابر دشمن بتوانيم استفاده كنيم.»


* بني صدر ماشين در اختيار ما نگذاشت/ مجروحين را با گاري جابه جا مي‌كرديم


من حرفم اين بود كه حداقل خودرو و توپ و تانك اين واحد را در اختيار ما قرار بدهند، چون وضعيت ما بسيار اسفبار بود؛ به‌طوري كه نيروها با فرغون، بدن‌هاي تكه‌پاره شده و غرق به خون جوانان را جابه جا مي‌كردند، و در مواقعي كه تعداد مجروحان زياد بود، با گاري ميوه‌فروشي ده‌ها مجروح و زخمي را به درمانگاه‌ها مي‌برديم، كه گاهي بين راه «خمسه خمسه» به آن اصابت مي‌كرد و چيزي از آنها باقي نمي‌ماند؛ (در اينجا بغض گلوي فرمانده پادگان دژ خرمشهر را گرفت و قطرات اشك از چشمانش جاري شد) خيانت بالاتر از اين كه علي‌رغم وجود صدها خودرو در استانداري، كه مي‌شد از آن‌ها براي انتقال مجروحان و يا بكارگيري تفنگ ۱۰۶ استفاده كرد، اجازه استفاده از اين خودروها به ما داده نشد، و ما به خاطر كمبود خودرو و تجهيزات، موفق به انتقال مجروحان خود به مراكز درماني نبوديم، و بعثي‌ها ۲ هزار و ۶۰۰ مجروح ما را با زدن تير خلاص به شهادت رساندند، و يا زير شني تانك‌هاي‌شان له كردند.

* ورود دانشجويان به خرمشهر/ من به افسر تكاور و درجه‌دار نياز دارم

تا روز شانزدهم مهر، دشمن نتوانست از «پل نو» عبور كند، اما از طرف ديگر تا سه كيلومتري پليس راه آمده بودند. روز هفتم، جناب سروان تهمتن فرمانده گردان دانشجويي به همراه جناب سروان فروان -كه در حال حاضر از اميران پدافند هوايي و مشاور فرمانده است- ۲۶۰ نفر از دانشجويان دانشكده افسري را نزد ما آوردند. امير فراوان در آن دوره ارشد دانشجويان بود، و به من گفت «شما هر تعدادي كه دانشجو نياز داشتيد به سروان تهمتن بگوييد تا در اختيار شما قرار دهد»؛ من ناراحت شدم و گفتم كه «مگر اينجا مي‌خواهيم نقاشي كنيم كه براي ما دانشجو آورديد؟ من به افسر، درجه‌دار و تكاور نياز دارم، اينجا معركه جنگ است، نه خانه فرهنگ.»

من به سرگرد حسني سعدي و شهيد اقارب‌پرست پيشنهاد دادم كه دانشجويان را در منطقه پشت «كوته‌شيخ» مستقر كنند؛ چون بعثي‌ها از آن منطقه احساس خطر نمي‌كنند، آنجا را كمتر مورد حمله قرار مي‌دهند. دانشجويان اگر با تفنگ ژ۳ به اينجا بيايند در برابر تانك كاري از پيش نخواهند برد، لذا بهتر است در همان‌جا بمانند و آموزش‌هاي لازم را ببينند، و در صورت نياز به‌كارگيري شوند.

* تشكيل گروه‌هاي دفاعي با كمك دانشجويان


گروه‌هايي دانشجويي با قابليت‌هاي مختلف شكار تانك، رزمي و غيره تشكيل شد؛ و امير فراوان آموزش‌هاي لازم را مبتني بر نياز ارتش به آنها مي‌داد. هر ۲۰۰ متر بين راه يك رابط تا مسجد جامع گذاشته بوديم، و هنگامي كه نياز به نيرو داشتم «فراوان» را صدا مي‌كردم و مي‌گفتم يك گروه ۱۰ نفره و گروه ظرف چند دقيقه وارد عمل مي‌شد.

در واقع ۲۸ گروه دانشجويي داشتيم كه در ۲۸ نقطه با دشمن درگير شده بودند؛ اين گروه‌ها كه با ۱۰۶ و آرپي جي به مقابله با تانك‌هاي دشمن مي‌پرداختند از بخش‌هاي مختلفي چون پادگان دژ، دانشجويان هوانيروز، دانشجويان دانشكده افسري، پاسدار، بسيجي، معلم، عشاير، و تكاوران نيروي دريايي نيرو تشكيل شده بودند. يعني در هر گروه از هر صنفي حضور داشت و به لحاظ كمي بين ۷۰ الي ۱۸۰ نفر را در خود جاي مي‌داد. آرايش عملياتي اين نيروها بستگي به موضع جنگي داشت. مثلا گروه‌هاي بزرگتر را در نقاط مهمتري چون پليس راه كه اهميت بيشتري داشت مستقر كرده بودم، سمت خليج ۷۰ نفر را قرار داده و شرق راه‌آهن را از روز بيستم به بعد به شهيد حجت‌الاسلام شريفي قنوتي و ۳۳ نيروي بسيجي‌اش كه از بروجرد آمده بودند سپردم؛ پنج نفر آرپي جي زن از گردان دژ هم در اختيارش گذاشتم، كه ايشان توانست ظرف پنج روز شرق راه‌آهن را با نيروهايش به تصرف درآورد.

روز هشتم كه وارد عمل شدند، جهاني و فراوان به من گفتند «نحوه كار با ۱۰۶ را به ما ياد بده، تا ما دانشجويان را آموزش دهيم.»

گفتم «چون وقت آموزش نداريم و شما خودتان هم افسر هستيد و آموزش‌هاي نظامي را ديده‌ايد، به گروه‌هاي دژ بريد و به نحوه تيراندازي‌ها توجه كنيد و ياد بگيريد؛ توجه داشته باشيد كه تنظيم و هم‌محور كردن سلاح‌هاي آر.پي.جي و ۱۰۶ كار دشواري است، و اگر اين سلاح به خوبي هم‌محور شود، گنجشك را از فاصله دو كيلومتري هدف‌گيري خواهد كرد. و من قبلا همه توپ‌هاي ۱۰۶ را هم‌محور كرده بودم.

* دانشجوياني كه از سر غيرت و هميّت تكاور شدند/ از دانشجويان عذر خواهي كردم


همه دانشجويان، آر پي جي زن، و در كار با ۱۰۶ خبره شده بودند، و آن‌چنان قوي و با صلابت مي‌جنگيدند كه براي من شگفت‌آور بود؛ كار تا جايي پيش رفت كه به ما مي‌گفتند «شما خسته‌ايد و زمان زيادي است كه با دشمن مي‌جنگيد، برويد در جوي‌هاي آب دراز بكشيد و استراحت كنيد، خيالتان راحت باشد، ما با دشمن مي‌جنگيم»؛ ۴۸ ساعت بعد من هر كجا كه به دانشجويان رسيدم از آنها عذرخواهي مي‌كردم، به آن‌ها مي‌گفتم «من در مورد شما زود قضاوت كردم»؛ اين افراد به قدري خوب مي جنگيدند كه گويي تكاور به دنيا آمده بودند.

انصافا باورش براي من سخت بود كه اين دانشجويان در مدتي كم به سطحي از توانمندي برسند كه همچون يك تكاور غيرتمند در برابر دشمن ايستادگي كنند، تانك بزنند و پارتيزاني بجنگند.

* حضور ۱۷۵ نفر از كاركنان هوانيروز در خرمشهر/ همافري كه چون تكاور مي‌جنگيد


روز نهم ۱۷۵ نفر از كاركنان فني هوانيروز به ما ملحق شدند، همگي آن‌ها افسر و درجه‌دار و كادري بودند، آن‌ها دوره‌هاي پرواز و فني را در خارج از كشور ديده بودند، اما وقتي كه وارد خرمشهر شدند انصافا خوب و همچون تكاوران مي‌جنگيدند.

شهيد «عقيلي خامنه» كه در واقع يك همافر بود در صحنه نبرد غوغا مي‌كرد، اصلا مگر مي‌شد اين بزرگوار را همافر خطاب كرد؟ به معناي واقعي كلمه به يك تكاور زبده مبدل شده بود، و كار به جايي رسيده بود كه من پيش اينها كم آورده بودم؛ و اين بود كه مقاومت ادامه پيدا كرد؛ امامهمترين مسئله‌اي كه باعث عقب‌نشيني شد تجهيزات كم و عدم پشتيباني از نيروهاي مقاومت بود.

* مقاومت هفت روزه شهيد استوار درآهكي در مقابله با تانك‌هاي عراقي


شهيد قاسم درآهكي به همراه نيروهايش (۴ نفر) به مدت هفت روز جلوي يك گردان تانك را گرفت؛ آن‌ها با پنج قبضه آر پي جي و يك قبضه تفنگ ۱۰۶ تا آنجا كه در توان داشتند تانك‌هاي رژيم متجاوز بعثي را منهدم كردند؛ اما در نهايت روز هفتم از دژ ۱۷ تا محدوده كوشك سقوط كرد، و به دست عراقي‌ها افتاد، و استوار درآهكي به همراه سه تن از سربازانش به فيض شهادت رسيدند. بعد از آزادي خرمشهر من محل استقرار اين شهدا را به مسئولان نشان دادم كه منجر به كشف پيكر سربازان تحت امر شهيد درآهكي شد، اما خود شهيد درآهكي تا سال ۱۳۹۰ مفقودالاثر بود.

* ماجراي پيدا شدن پيكر شهيد درآهكي بعد از ۳۰ سال


با توجه به اينكه از زمان حيات شهيد درآهكي با ايشان رابطه خانوادگي داشتيم، لذا طبق سال‌هاي گذشته گاه‌گاهي به خانواده شهيد درآهكي سر مي‌زدم، و دختر اين شهيد نيز مرا پدر خود خطاب مي‌كرد؛ اين دختر در هنگام شهادت پدرش هنوز متولد نشده بود و مادرش اورا سه ماهه باردار بود.

سال ۹۰ هنگامي كه به ديدار خانواده شهيد درآهكي رفته بودم، دختر شهيد به من گفت «شما (پيكر) سربازان پدرم را پيدا كرديد، اما پدرم را خير.»

به حاج آقا كعبي گفتم «شما روحاني هستيد و مهذب؛ دعايي كنيد تا من جاي قاسم را پيدا كنم»؛ همان سال به پادگان دژ رفتم. شب خوابيده بودم كه ديدم يك نفر آمده و به من مي‌گويد «بلند شو برويم درآهكي را بياوريم»؛ من به آن شخص گفتم «مرا دست نيانداز، پيكر قاسم ديگر پيدا نمي‌شود»؛ اما ايشان دستم را گرفت، و مرا به محل شهادت قاسم راهنمايي كرد. بعدا شخصي كه كنار من مشغول استراحت بود از من پرسيده بود «كسي كه در كنار تو حضور نداشت! پس تو با چه كسي صحبت مي‌كردي؟»

من پس از اين موضوع به سراغ امير ظريفي‌يگانه فرمانده وقت لشكر ۹۲ زرهي -فرمانده فعلي قرارگاه جنوب آجا- رفتم، او را در جريان قضيه قرار دادم، و گفتم «برويم پيكر شهيد درآهكي را بياوريم؛ چون من جاي او را پيدا كرده‌ام»؛ امير ظريفي ابتدا قضيه را جدي نگرفت، اما سرانجام موافقت خود را اعلام كرد، و با نشاني كه من به نيروهاي مهندسي دادم، اين نيروها توانستند بعد از شش ساعت جستجو پيكر شهيد درآهكي را پيدا كنند. در حالي كه ۳۰ سال از شهادت قاسم مي‌گذشت، پيكر او تا حدود زيادي سالم بود و از پوسيدگي مصون مانده بود.

* بوسيدن چهره پدر پس از ۳۰ سال انتظار


پيكر شهيد درآهكي را پس از ۳۰ سال در ارديبهشت ماه سال ۹۰ به دخترش رسانديم، و ديگر اين دختر از ما راضي شد. چون جسد قاسم تا حدود زيادي سالم بود دختر او توانست چهره پدرش را از نزديك ببيند و صورت پدر را ببوسد.

* افزايش محورهاي نفوذ از سوي دشمن


روز شانزدهم جنگ، عراق آتش‌بس اعلام كرد و فقط توپخانه‌اش كار مي‌كرد، اما حركت و جنبشي در نيروهاي پياده ديده نمي‌شد؛ دليلش هم اين بود كه ستون پنجم، ديگر محورهايي كه ما در آنجا نيرو نداشتيم را براي ورود به خرمشهر به دشمن پيشنهاد كرده بود، و به آنها گفته بودند كه «اگر مي‌خواهيد در مقابل ايراني‌ها پيروز شويد نبايد به‌طور مستقيم با آنها بجنگيد»؛ البته به واقع همينطور هم بود و ارتش عراق واقعا نمي‌توانست از مقابل با ما درگير شود، چون نيروهاي مردمي، بسيجي و پاسدار اگر هم نحوه استفاده از تسليحاتي چون آر.پي.جي و توپ ۱۰۶ را بلد نبودند، اما مردانه مي‌جنگيدند، و دشمن را كلافه كرده بودند؛ من به‌عنوان يك ارتشي وظيفه‌ام جنگيدن و حراست از كشور بود، اما اين عزيزان كه وظيفه‌اي نداشتند و اصلا آموزشي نديده بودند، واقعا دشمن‌ستيز و وطن‌پرست بودند.

از روز شانزدهم تا بيستم دشمن ديگر به سمت ما حمله نكرد، و بعد از آن آگاهي يافتيم كه بعثي‌ها جلساتي را تشكيل دادند تا تغييري در آرايش نظامي خود ايجاد كنند؛ آنها كه مي‌دانستند ما با كمبود نيرو مواجهيم، چهار محور درگيري را به هشت محور تقسيم كرده، و از روز بيستم به بعد با اين تغيير تاكتيك، به طرف ما حركت كردند. روز بيستم جنگ، برد با نيروهاي عراق و باخت با ما بود، آن‌ها ۱۴ گردان پياده مكانيزه تشكيل دادند، و هر چند ساعت نيروهاي خود را تعويض مي‌كردند، در حالي كه ما جايگزيني براي نيروهاي از دست رفته خود نداشتيم.

* شناسايي تك‌تيراندازهايي كه از روي بام‌ها نيروهاي مقاومت را هدف مي‌گرفتند


دشمن با راهنمايي ستون پنجم، از محورهاي جديد راهي خرمشهر شدند، ضمنا ستون پنجم از روز نهم با به‌كارگيري تك‌تيراندازها نيروهاي ما را از پشت بام‌ها هدف قرار داده، و با اين كار وحشتي را در بين نيروهاي مدافع شهر ايجاد كرده بودند؛ وضعيت به گونه‌اي بود كه وقتي بچه‌هاي ما براي شكار تانك‌ها به طرف دشمن حمله‌ور مي شدند، به ناگاه از پشت سر مورد اصابت گلوله قرار مي‌گرفتند و من از اين بابت خيلي ناراحت بودم؛ لذا به سرگرد جليلي فرمانده دژبان آجا خرمشهر، گفتم «شما امروز به جاي حمله و شكار تانك، با تعدادي از نيروها روي بام‌ها و درختان كمين كنيد، ببينيد تك‌تيراندازهاي ستون پنجم كجا هستند، و اگر آنها را شناسايي كرديد، دستگيرشان نكنيد، فقط به سرعت با تير بزنيدشان»؛ ايشان با چند نفر از نيروها براي شناسايي وارد شهر شدند، و توانستند چهار نفر از تك‌تيراندازهاي دشمن را شناسايي كرده، و آنان را به درك واصل كنند و ديگر اين مسئله كه بر روحيه افراد ما تاثير بدي گذاشته بود، تمام شد.

* مقاومت ۱۷ ساعته پليس راهنمايي و رانندگي خرمشهر در مقابل يك گردان زرهي


جناب سروان بهمني رئيس پليس راهنمايي و رانندگي خرمشهر بود كه در سه راهي نرسيده به ميدان خرمشهر با اندك نيروهاي تحت امرش مستقر بود؛ وي در جريان مقاومت خرمشهر به من پيغام داد كه ۱۰ نفر نيرو دارد و نمي‌خواهد در برابر تانك‌هاي دشمن عقب‌نشيني كند؛ لذا از من خواست تا سلاح مورد نياز را در اختيارش قرار دهم، من بلافاصله با دريافت اين پيغام چند قبضه آرپي جي را به همراه ۴ نفر آرپي جي زن در اختيارش گذاشتم، اين عزيزان با اين نيروي محدودي كه داشتند توانستند ۱۷ ساعت در مقابل يك واحد زرهي عراق جانانه مقاومت كنند، و به غير از دو نفر همگي به درجه رفيع شهادت نائل شدند.

* نقش مهم تكاوران نيروي دريايي در استقامت ۳۴ روزه


۴۰۰ نفر از تكاوران نيروي دريايي از روز دوم مقاومت وارد منطقه شدند، اما آنها در قسمت جنوب خرمشهر مشغول دفاع بودند و اگر كمك آنها نبود عراق به راحتي از سمت جنوب ما را دور مي‌زد؛ لذا حضور و دفاع جانانه‌شان در آن برهه كمك قابل ملاحظه‌اي براي نيروهاي مقاومت بود.

من هم بين گروه‌ها با رابطيني كه ايجاد كرده بوديم مي‌دويدم، و راجع به وضعيت پيشروي، دفاع و يا عقب‌نشيني‌ها اطلاع كسب مي‌كردم.

* نوجوان ۱۳ ساله‌اي كه كار اطلاعاتي مي‌كرد


بهنام محمدي نوجوان ۱۳ ساله زبر و زرنگي بود كه به او تعليمات لازم را جهت كسب اطلاعات از دشمن داده بودم، و به‌عنوان اطلاعات‌چي در خدمتم بود. يك روز به بهنام گفتم «برو پيش عراقي‌ها و بگو صدام كِي به خرمشهر مي‌آيد؟ مادرم يك گوسفند نذر كرده كه هر وقت صدام آمد زير پايش قرباني كند؛ آنوقت آن‌ها ديگر با تو كاري نخواهند داشت. بعد به آنها بگو كه تعداد زيادي تانك از فلان مسير در حال حركتند و دارند به سمت شما مي‌آيند»؛ مي‌خواستم با استفاده از اين ترفند جلوي پيشروي دشمن گرفته شود، تا نيروي كمكي برسد؛ كه البته جلوي پيشروي دشمن گرفته شد، اما نيروي كمكي هيچ وقت نرسيد.

* آخرين روزهاي مقاومت


روز بيستم جنگ، عراقي‌ها ما را از هر طرف محاصره كردند و با كمبود مهمات مواجه بوديم. مهمات دير و به ميزان اندكي به دست‌مان مي‌رسيد؛ بچه‌ها تانك‌ها را مي‌زدند و بعثي‌ها مي‌ترسيدند و فكر مي‌كردند ما خيلي مجهزيم؛ در صورتي كه ما مهمات كافي نداشتيم.

درود به شرف مردم كه علي‌رغم نداشتن هيچ وظيفه‌اي در اين جنگ، ما را ياري كردند. اگر كمك مردم نبود واقعا وضعيت خيلي بغرنج مي‌شد. من به ياد دارم كه خانم‌هايي بودند كه در پانسمان كردن مجروحين تلاش‌هاي زيادي داشتند و برخي ديگر از آنها تفنگ به دست گرفته و به مسجد جامع آمده بودند. مدافعان شهر در طول روز بدون استراحت مي‌جنگيدند و چندين شب نخوابيده‌ بودند؛ لذا برخي از اين خانم‌ها مي‌آمدند و جاي آنها نگهباني مي‌دادند. اين كار باعث مي‌شد مدافعان براي مدت كمي استراحت كنند، تا براي نبرد فردا آماده باشند.

خود ما كه از روز ۱۵ شهريور نخوابيده بوديم، و پوتين از پاي‌مان بيرون نيامده بود مگر براي نماز؛ حتي برخي اوقات نماز را در حال راه رفتن مي‌خوانديم؛ گاهي اوقات هم از بي خوابي نقش زمين مي‌شديم. من خودم بارها بر اثر بي خوابي به زمين خوردم و از پيشاني‌ام خون جاري شد.

به ياد دارم كه روز نوزدهم جنگ، چهار فرد مسن شامل دو زن و دو مرد آمدند و گفتند «ما فرمانده را مي‌خواهيم»؛ گفتم «بفرماييد! من فرمانده هستم، كارتان چيست»؛ گفتند «ما براي كمك آمده‌ايم» من كه به دليل شرايط خاص جنگ، ناراحت بودم گفتم «پدر جان وضعيت را نمي‌بيني؟ آخر چه كمكي در اين وضعيت مي‌خواهي بكني؟ بهترين كمك شما اين است كه منطقه را ترك كني و بروي تا مجروح و زخمي نشوي»؛ گفت «چرا ناراحت شدي؟ من آمده‌ام جلوي شما راه بروم تا تير به من بخورد و تو زنده بماني و نگذاري شهر سقوط كند»؛ آن پيرمرد با ۸۰ سال سن به من مي‌گفت كه مي‌خواهد پيشمرگ فرماندهان باشد. واقعا مردم با غيرتي داريم.


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۳:۳۰:۴۷ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

گفتگو با حجت الاسلام والمسلمين مقدم قوچاني، استاد اخلاق حوزه؛
خاطراتي از درس اخلاقِ آيت الله مدني / حجره اي كه امام رضا(ع) تهيه كردند
خبرگزاري شبستان: حجت الاسلام والمسلمين مقدم قوچاني گفت: بنده و مرحوم پدرم نزديك به ۱۰ روز به دنبال حجره گشتيم و بسيار اذيت شديم. سرانجام پدرم مانند تمام شب هاي جمعه و اين بار در حرم قدس رضوي مشغول عبادت، مناجات خواني و راز و نياز شد و حال معنوي خاصي پيدا كرد. در هنگام خروج با شيخ علي مقدس قوچاني يكي از روحانيون سرشناس قوچان كه در مشهد ساكن بود، روبرو شديم و چون از علت حضور ما در مشهد مقدس مطلع شد، فرمود: امام رضا عليه السلام قبلا براي شما حجره اي در مدرسه بالاسر تهيه كردند.

خبرگزاري شبستان: در ادامه آشنايي با علما و اساتيد اخلاق حوزه علميه تهران و همچنين اطلاع از روند تحولات درس هاي اخلاق حوزه از گذشته تا به حال، گفتگويي با حجت الاسلام والمسلمين سيدعلي مقدم قوچاني، استاد اخلاق حوزه علميه تهران داشتم كه شرح آن از نظرتان مي گذرد.

 

سال هاي اوليه تحصيل و رزروِ حجره توسط حضرت رضا (ع)

حجت الاسلام والمسلمين مقدم قوچاني با بيان اينكه جامع المقدمات را در قوچان فرا گرفت و پس از يك سال، عازم حوزه علميه مشهد شد، گفت: بنده و مرحوم پدرم نزديك به 10 روز به دنبال حجره در مشهد گشتيم و بسيار دچار مشكل شديم. سرانجام پدرم مانند تمام شب هاي جمعه و اين بار در حرم قدس رضوي مشغول عبادت، مناجات خواني و راز و نياز شد و حال معنوي خاصي پيدا كرد. در هنگام خروج با شيخ علي مقدس قوچاني يكي از روحانيون سرشناس قوچان كه در مشهد ساكن بود، روبرو شديم و چون از علت حضور ما در مشهد مقدس مطلع شد، فرمود: امام رضا عليه السلام قبلا براي شما حجره اي در مدرسه بالاسر كه وصل به حرم حضرت است تهيه كرده اند. آنگاه من و مرحوم پدرم متوجه شديم پيدا نشدن مدرسه براي اين حقير مصداق "الخير في ما وقع" است.

 

اساتيدِ استاد در حوزه علميه مشهد مقدس

حجت الاسلام والمسلمين مقدم قوچاني در ادامه به بيان نام اساتيد خود در حوزه علميه مشهد پرداخت: استاد ادبيات، سيوطي، مغني اللبيب، مطول و معالم: مرحوم محمدتقي اديب نيشابوري؛ ايشان استاد بسياري از فقها و مراجع و همچنين مقام معظم رهبري بودند. كتاب حاشيه (الحاشيه علي تهذيب المنطق) ملا عبدالله يزدي را از مرحوم آيت الله حاج شيخ غلامحسين آهنيان قوچاني، شرح لمعه را از مرحوم حاج ميرزا مدرس يزدي استفاده كردم و پس از پايان شرح لمعه عازم نجف شدم و در مدرسه وسطي متعلق به مرحوم آخوند خراساني مشغول به تحصيل شدم (مرحوم آخوند خراساني صاحب سه مدرسه كبري، وسطي و صغري بودند).

 

سال هاي حضور در حوزه نجف

 

كتاب هاي رسايل و مكاسب شيخ انصاري و جلد اول كتاب كفايه آخوند خراساني را از محضر استاد بزرگوار و معلم بزرگ اخلاق، آيت الله سيداسدالله مدني استفاده كردم و جلد دوم كفايه را از محضر عالم رباني آيت الله فلسفي مستفيذ شدم.

 

درس اخلاق شهيد آيت الله مدني (ره)

شهيد محراب آيت الله سيداسدالله مدني (ره) هر هفته شب هاي جمعه درس اخلاق ويژه طلاب و شب هاي شنبه درس اخلاقي براي اصناف و كسبه در مدرسه مرحوم سيدكاظم يزدي برگزار مي كردند و بنده استفاده هاي فراواني از درس اخلاق اين عالم رباني بردم. ايشان حقيقتا اسوه زهد، تقوا و اخلاص بودند.

 

بازگشت به ايران

پس از پايان كفايه، براي تبليغ سفري 15 روزه در ايام محرم به كرمانشاه داشتم؛ و چون اين ايام تمام شد به دلايلي حكومت وقت اجازه خروج از ايران به سمت نجف اشرف را ندادند. بنده نيز مدتي در شهري به نام كرند كه محل تبليغات وسيع بهاييون، مسيحي ها، يهودي ها و حتي شيطان پرستان بود مشغول به تبليغ شدم و سرانجام نااميد از عزيمت دوباره به نجف، عازم مشهد شدم و به مدت يك سال از محضر آيت الله سيدهادي مياني استفاده كردم و هم ايشان خطبه عقدم را جاري نمودند.

 

عزيمت به حوزه علميه قم

پس از يك سال اقامت در مشهد عازم شهر مقدس قم شدم و حدود 11 سال از محضر آيات عظام بروجردي، امام خميني (ره)، گلپايگاني و اراكي استفاده كردم و منظومه حاج ملاهادي سبزواري را از محضر آيت الله جعفر سبحاني بهره مند شدم.

 

سال هاي حضور در تهران و مبارزه عليه نظام طاغوت

سال 1348 شمسي از قم عازم تهران شدم و در مسجد علوي صددستگاه خيابان پيروزي تا به امروز مشغول خدمت در كسوت امام جماعت، خطيب و مفسر هستم. بنده در سال هاي حضور در تهران در مدارس مختلف از جمله مدرسه علميه نبي اكرم (ص) به دعوت آيت الله ضياالدين نجفي تدريس داشتم. در دوران مختلف تحصيل و طلبگي به دليل فعاليت هاي مختلف تبليغي عليه نظام طاغوت و همچنين ترويج انديشه ها و بيانات امام خميني توسط ماموران حكومت دستگير شدم و به ساواك تحويل داده شدم. در آن سالها عموما اطلاعيه هاي حضرت امام را از مدرسه مروي تهيه مي كرديم.

 

فرزندان شهيد و جانباز

پسر بنده، سيدمصطفي مقدم قوچاني در سال 65 و در عنفوان جواني در منطقه فكه همراه با تعدادي از نوجوانان تبليغات مسجد علوي به شهادت رسيد؛ ضمنا دو تن از فرزندان و همچنين دامادهايم جانباز هستند. فرزندم كه به مقام شهادت نائل گشت علاقه زيادي به فراگيري علوم ديني داشت.

 

گلايه هايي كوچك و تأمل برانگيز

بنده معمولا براي اطلاع از وضعيت جنگ به جبهه مي رفتم و همين مسئله در مردم خيلي اثر داشت زيرا آنها مي ديدند كه نزديكان من در جبهه ها حضور دارند. يك زمان يك امام جماعت مردم را به حضور در جبهه ها دعوت مي كند اما نه خودش و نه خانواده اش در جبهه ها حضور پيدا نمي كنند، اين باعث مي شود كه مردم دلسرد شوند. همچنين در سالهاي اوليه انقلاب و حتي تا چندسال پس از پايان جنگ تحيملي، رسانه هاي توجه بسياري به خانواده شهدا داشتند و گفتگو با آنان جزو برنامه هاي اصلي بود؛ اما هرچه زمان گذشت اين وضعيت تغيير كرد و امروزه شاهد حضور اقشار مختلف مردم با وضعيت هاي نامناسب در رسانه ملي هستيم.

 

اساتيد اخلاق

عمده اساتيد اخلاق بنده مرحوم آيت الله شيخ مجتبي قزويني در مشهد مقدس رضوي، شهيد محراب آيت الله اسدي مدني در نجف اشرف و مرحوم آيت الله حاج سيدحسين فاطمي در قم بودند.

 

ويژگي هاي اخلاقي اساتيد اخلاق

اساتيد اخلاق اعم از شيخ مجتبي آيت الله قزويني، آيت الله مدني، آيت الله سيدحسين فاطمي و ساير علما و بزرگان بسيار متواضع و فروتن و نسبت به طلاب بسيار دلسوز و شفيق بودند. اين بزرگان همواره تاكيد داشتند كه رمز موفقيت، اخلاص و كار براي خدا و دوري از حب دنياست. به ياد دارم شهيد محراب آيت الله مدني در مدرسه آيت الله يزدي در نجف اشرف به طلاب سفارش مي كردند كه از تجملات و اشتغال افراطي نسبت به امور دنيوي پرهيز داشته باشيد.

 

نفوذ كلام امام خميني (ره) كم نظير بود

امام خميني (ره) صاحب شجاعت و نفوذ كلامِ كم نظيري بود و كلام ايشان در كالبد طلاب جوان، روح مي دميد. وقتي امام در نجف بودند و بنده اعلاميه هاي ايشان را از مدرسه مروي دريافت مي كردم بسيار تحت تاثير قرار گرفته و به مبارزه عليه نظام ستمگر طاغوت تشويق و ترغيب مي شدم.

 

چند توصيه به طلاب

توصيه اي كه بنده به طلاب دارم همان توصيه بزرگان و علما است كه مي فرمودند: اهل قناعت، ايثار و صبر باشيد و هيچگاه چشم طمع به اموال و دست مردم نداشته باشيد.

 

مدرك مي تواند آفتي براي اخلاص طلاب باشد

توصيه ديگر بنده رعايت اخلاص در همه امور است. چند سالي است با تشكيل مركز اعطاي مدرك به طلاب مدرك تحصيلي داده مي شود كه خيلي مفيد است به ويژه كهيك طلبه با اين مدرك مي تواند با دغدغه كمتري كار پيدا كند و همچنين اين روند به حوزه نظم و انسجام مي بخشد؛ با اين وجود مي تواند آفتي براي اخلاص باشد؛ زيرا ممكن است يك طلبه كار تبليغي را براي به دست آوردن يك مدرك و نه براي رضاي خدا انجام دهد. توصيه سوم اينكه طلاب خود را سرباز امام زمان بدانند و با قصد قربت اهتمام به توسعه معارف الهي داشته باشند.

 

سخني با مسئولان: از ناهيان از منكر حمايت كنيد

در خصوص معضلاتي مانند بدحجابي نمونه هايي مانند شهيد خليلي و يا شهيد محبي و يا حجت الاسلام سيد محمود مصطفوي كه چشم خود را از دست داده است را مي بينيد كه امر به معروف و نهي از منكر كرده اند و حمايت چنداني از سوي دستگاه هاي مسئول انجام نشدند. متأسفانه دستگاه ها اين مسائل را به سمت هم پاس كاري مي كنند؛ دولت به قوه قضائيه واگذار مي كند، قوه قضائيه به مجلس و نظاير اينها كه باعث گلايه مردم شده است. نداشتن اقدام عملي از سوي دستگاه ها باعث جري تر شدن اهالي فسق و فجور مي شود. روزي زني نزد اميرالمؤمنين(ع) آمد و از اينكه شوهرش وي را از خانه بيرون كرده است گلايه كرد. حضرت شخصا براي حل مشكل اين زن و مرد پيش قدم شدند؛ اين اقدام براي مسئولان، درس بزرگي است.

 

طلاب! همه امور را به خدا تفويض كنيد

همانطور كه در جامع المقدمات از پيامبر اسلام (ص) نقل شده است طلاب بايد ضمن خداشناسي و معرفت نسبت به پروردگار همه امور خود را به حضرت حق تفويض نمايند:

تو بندگي به گدايان به شرط مزد نكن           كه خواجه خود روش بنده پروري داند

سخن آخرم را در قالب روايتي بيان مي كنم: امام صادق (ع) مي فرمايد: «اِنَّ لاِهْلِ الْجَنَّةِ اَرْبَعَ عَلاماتٍ: وَجْهٌ مُنْبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطيفٌ وَ قَلْبٌ رَحيمٌ وَ يَدٌ مُعْطيَةٌ؛ اهل بهشت چهار نشانه دارند: روى گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده» (مجموعه ورام، ج 2، ص 91)


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۸:۴۲:۲۱ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

روستاي شمخال - قوچان

شمخال نام يك نوع تفنگ قديمي و قوي دست ساز به زبان كردي كرمانجي بوده است.كردي كرمانجي ضرب المثلي دارد به اين مضمون كه "مگر تير شمخال به تو خورده است؟" ، اين ضرب المثل براي افرادي به كار مي رودكه در واكنش به يك اتفاق نه چندان مهم، ناله بسيار سر مي دهند

روستاي شمخال - قوچان

ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۸:۳۸:۰۳ ] [ اديب قوچاني - داودي ]

تسنيم گزارش مي‌دهد؛

«تشت‌كوبي» و «صلوات‌خواني»؛ آئين سنتي خراسان‌رضوي در ماه رمضان‌

خبرگزاري تسنيم: خراسان‌رضوي از ديرباز در ماه رمضان داراي آئين‌هاي سنتي و متنوعي به فراخور تنوع اقليمي خود است.

به گزارش خبرگزاري تسنيم از مشهد مقدس، بسياري از آداب، رسوم و سنن از گذشته‌هاي دور در هر قوم، ملت و سرزميني به يادگار مانده و همين آداب و رسوم به فرهنگ و هويت آن قوم و ملت تبديل شده و جزو ارزش‌ها و هنجارهاي قابل احترام در هر سرزمين و ملتي شمرده مي‌شود.

آنچه قابل تامل و شايان ذكر است اينكه برخي از اين آداب و رسوم كه ميراث گذشته ما است بسيار پسنديده و مثبت است، اما در زمان حال با برخي دگرگوني‌هاي فرهنگي مواجه شده است همچنين برخي از آداب و رسوم ممكن است در برهه‌اي از زمان كارايي و استفاده داشته باشد و در زماني ديگر آن كارايي را نداشته و نياز به اصلاح داشته باشد.

رمضان ماه ميهماني خدا و بهار قرآن است كه عطر خوشش سالهاست كه  در كوچه پس كوچه‌هاي كاهگلي بر بام‌هاي گلين مردمان ديندار شهرستان قوچان با ذكر خواني و پيشواز رويت هلال ماه، به خانه‌ها ميهمان مي‌شود.

ماه مبارك رمضان و روزه داري، داراي آداب و سنني همچون رؤيت هلال ماه مبارك رمضان، افطاري و سحري خوردن، كثرت نماز و دعا و صدقه و قرائت قرآن، روزه اعضاء و جوارح بيروني و دروني و اهتمام ويژه به دهه آخر اين ماه است چرا كه دو شب مهم قدر در آن قرار گرفته است.

آيين پيشواز از ماه خدا

ريش سفيدي مي‌گفت: در گذشته مردم به رسم گذشته خود عادت كرده بودند يك تا 3 روز پيش از رويت هلال ماه مبارك رمضان به پيشواز بروند به همان شكل هم هنگام سحر يك ساعت به اذان مانده به بام خانه خود مي‌رفتند يا در بسياري از جاها در گلدسته مسجد مناجات سحر را با آداب خاصي مي‌خواندند. مضمون اشعار به نوعي استقبال از رسيدن ماه رمضان بود، اما مهمتر از همه در شروع اين مناجات دعوت مردم به فرستادن صلوات بود و مردمي كه صداي پيشخواني رمضان را مي‌شنيدند با صداي بلند صلوات مي‌فرستادند.

موسيقي هنگام رويت هلال ماه رمضان

موسيقي هنري است كه از گذشته تاكنون در زندگي مردم بوده است و هم‌اكنون در بسياري از نقاط ايران نيز مناسبت‌هاي خاص روزمره مردمي با اين هنر همراهي دارد. ماه رمضان نيز از اين مسئله مستثني نبود، به طوري كه از زمان اعلام آغاز اين ماه تا روزهاي پاياني هر كدام از روستاهاي شهرستان  آداب خاص خود را با همراهي موسيقي به اجرا در مي‌آورند.

چشم‌ها براي رويت ماه به آسمان دوخته مي‌شد و پس از آن ملاي منطقه  هلال ماه را رويت مي‌كرد، نوحه‌خواني كه در جمع بود همه را به فرستادن صلوات دعوت مي‌كرد و پس از آن شروع به آواز خواندن مي‌كردند. تقسيم نقل و شيريني بين حاضران آغاز مي‌شد و نوازندگان سازهاي دهل و سورنا، سازهاي خود را به صدا در مي‌آوردند تا تمام روستا و منطقه متوجه حلول ماه شوند.

نوع آوازهاي خوانده شده اغلب در تكريم و استقبال از ماه رمضان بود بود. همچنين در پايان ماه رمضان نيز در درخواست قبول طاعات واين خداحافظي با اين ماه اين آوازها را مي‌خواندند.

سحرخواني

از سده‌هاي دوري كه شبخوان‌ها در پيچ و خم كوچه‌هاي كاهگلي شهر و روستا، نويد آمدن ماه مهر و مهرباني مي‌دادند، زنان به خانه تكاني مي پرداختند و مردان با تلاش بسيار اسباب تهيه غذا مي‌خريدند؛ موذنان محل بي هيچ خستگي، نواي الله اكبر سر داده و شام و سحر را با اهالي، شريك مي‌شدند.

يك پژوهشگر و جامعه شناس درباره رسومات ماه رمضان و رويت هلال ماه، مي‌گويد: سالها گذشته و در يك سنت ديرين ريش سفيدان روستاها و بزرگان محله در شهرها بزرگان شهر به اتفاق يك يا دو نوحه‌خوان خوش صدا بر بلندي‌هاي منطقه خود و يا منارهاي و پشت بام‌هاي مسجد مي‌رفتند و افراد خوش صدا بسته به وظيفه‌اي كه اجدادشان به آنها محول كرده بودند و به نوعي ارث برده بودند بر حسب تكليف واجب يك يا دو ساعت مانده به اذان، مناجاتي را كه اغلب از اشعار شاعران بزرگ بود  با نواهايي خوش به اجرا در مي‌آوردند مردم با اين آوازها بيدار شده و به تدارك سفره سحري مي‌پرداختند.

صلوات خواني

خواندن اشعاري در سحر است كه ختم به صلوات است.اين گونه، اهالي متوجه نزديكي اذان شده، وقت را غنيمت مي شمارند.ماه رمضان جشن  ميلاد امام حسن مجتبي و سوگ حضرت امير را با خود دارد، سحر خوانها نيز اشعار خاصي را انتخاب و مردمان مي‌دانستند كه امروز عيد است يا سوگواري همچنين در اعياد دهل‌زن‌ها و هنرمندان نيز به عادت هميشگي خود در محل حضور مي‌يافتند و با نغمه‌هاي خوش مردم را به سور ميهماني خدا فرا مي‌خواندند.

يادم هست هنگامي كه كودك بودم شب‌هاي رمضان برايم زيبا بود، چرا كه شور و شوق و هيجان خاصي را در آن مي‌ديدم. مادربزرگم در شب‌هاي تابستاني ماه رمضان در قوچان مرا بالاي بام كاهگلي خانه يكي از اقوام مي‌برد و در كنار خودش مي‌نشاند و در حالي كه براي متوجه ساختنم به زيبايي‌هاي شب تشويقم مي‌كرد، به ذكرخواني و زمزمه‌اش در كنار ساير افراد خانوانده مشغول مي‌شد.

يك سال هم در يكي از روستاهاي قوچان ديدم صداي مرد شبخوان بلند بود و زنان چه تلاشي دارند تا اسباب سفره سحري را فراهم سازند. سال‌ها گذشت و شهري شديم و ديگر كسي بالاي بام نرفت. موذن محل پير شد و مرد و كسي غم او را نخورد، چرا كه راديو يك موذن را در اختيار همه قرار داد.

موسيقي براي بيدار شدن از خواب

در گذشته به دليل نبود امكانات به مانند برق و راديو و تلويزيون گذشتگان براي به موقع بيدار كردن مومنين از خواب تمهيدات گوناگوني در نظر گرفته بودند كه مهمترين و زيباترين آن بهره گيري از تنوع موسيقايي و استفاده از ابزار الات در دسترس بود.

در هر منطقه بسته به باورهاي خاص قومي، قبيله‌اي و عرفي، بيدارسازي به شكل‌ زيبايي چون سحرخواني، سحرخواني همراه ساز كوبه‌اي، سحر خواني با تنبور و دوتار و نواختن سازهاي بادي هنگام سحر صورت مي‌پذيرفت.

آيين تشت زني يا تشت كوبي

در زمان‌هاي گذشته تشخيص زمان دقيق سحري به دليل نبود امكانات مشكل بود بنابراين افراد از طريق حركت ستاره‌ها زمان سحر را تشخيص مي‌دادند.

عشاير و كوچ نشينان و چوپان‌هاي خراسان چون بيشتر وقت خود را در بيابان سپري مي‌كردند از اين روش براي تشخيص سحري استفاده مي‌كردند در هنگام سحر بيشتر افراد خوش الحان با چاوش خواني مردم منطقه را براي خوردن سحري بيدار مي‌كردند. اما در مناطقي كه جمعيت روستا حاكم و يا به نوعي فاصله بين خانه‌ها زياد مي‌شد به نوعي كه ديگر صداي سحرخوان به همسايه‌ها نمي‌رسيد، افراد با كوبيدن بر تشت‌هاي مسي كه به اعتقاد آنان موجب ايجاد فضايي معنوي شده و آرامشي خاص به فضا مي‌بخشيد و مردم را به عبادت كردن و خوردن سحري دعوت مي‌كردند

آوازهايي كه نيمه ماه را خبر مي‌دهند

آوازخواني در همه ابعاد ماه رمضان به چشم مي‌خورد، به طوري كه حتي وقتي ماه به نيمه مي‌رسيد به رسم قديم و عنوان نشانه‌اي از همسويي با رفتار حسنين در برخي مناطق عده‌اي از جوانان 7 تا 14 ساله همراه 2 بزرگ‌تر پس از افطار در محلي جمع مي‌شدند و با يك راهنما و يك كيسه‌گردان آوازهاي شاد جمعي با مضمون طلب انفاق و بخشايش از سوي مومنين مي‌خواندند و هر كس در حد توان خود آنها را ياري مي‌داد.

اجراي منظومه‌هاي ديني و حماسي در رمضان

در ماه رمضان اغلب زنان در جلسات تلاوت قرآن، ختم انعام، صحيفه‌خواني و... حضور مي‌يافتند و مردان بيشتر به مجالس وعظ، خطابه، تلاوت قرآن و‌ مجالس روايتگري و غزلخواني مي‌رفتند.

شبيه‌خواني در ايام شب‌هاي قدر

در ايام ماه رمضان به ويژه در روزهاي 19، 21 و 23 اين ماه مراسم تعزيه خواني به نام شبيه‌خواني داير است، مردم اين شب‌ها را تا سحر احيا مي‌دارند و به قرائت قرآن و نماز و دعاي جوشن كبير مي‌پردازند و بيشتر مقيد به افطاري‌ دادن در اين شب‌ها هستند.هنرمندان شبيه خوان نيز در اين ايام باهنر خود مردم را درجوار امامزادگان و اماكن مقدس با اتفاقات مختلف رخ داده در طول تاريخ مذهبي و جنبه‌هاي مختلف سيره پيامبر و مولاي متقيان اما م علي (ع)نيز آشنا مي‌كردند.

قوت سفره‌هاي رمضاني

نوع غذاها در افطار مردم شهرستان قوچان متناسب با فصل‌هاي سال و قرار گرفتن ماه رمضان در آنها تغيير مي‌كرد به گونه‌اي كه در فصل بهار غذاهايي هم چون فتير مسكه و الون كه در واقع نوعي غذا شبيه به آش دندوني و متشكل از گندم و نخود سالم به همراه روغن زرد حيواني بود، استفاده مي‌كردند.

يارمه از ديگر غذاهاي مرسوم  ويژه ماه مبارك رمضان بود كه از گندم نيم دانه، گوشت قورمه، روغن زرد و ادويه جات تهيه مي‌شد.

غذاهاي آبكي، خرما، حلوا و ... در سفره افطار غالب مردم قوچان وجود داشت.نكته جالب انكه بجاي نوشابه‌هاي مضر امروزي از دوغ حيواني استفاده مي‌كردند.

در ميان اقوام كرمانج قوچان رسم بود افرادي كه تازه به سن شرعي روزه داري مي‌رسيدند در هنگام افطار از سوي بزرگ‌تر خانواده هديه و چشم روشني دريافت مي‌كردند، افرادي هم كه به سن روزه داري نرسيده اما به دليل علاقه به اين فريضه الهي روزه نيمه يا كله گنجشكي مي‌گرفتند نيز از سوي بزرگ‌ترهاي فاميل جايزه دريافت مي‌كردند.

دادن افطاري توسط بزرگ‌ترهاي فاميل و دعوت از كوچك‌ترها از ديگر رسوم رايج در ميان مردم اين منطقه بود و افراد بسته به سن خود و به ترتيب از بزرگترين فرد خانواده كه اغلب پدر بزرگها و بزگان خاندان بودند اقوام را به افطار دعوت كرده و آن را مايه بركت مال مي دانستند.

مراسم وداع در پايان ماه رمضان

در شب‌هاي پاياني ماه رمضان دل‌هايي كه در شب‌هاي قدر صيقل خورده و با اشك چشم روشن شده بودند با اعمال  خاصي چون ذكرخواني، دعاخواني، منقبت‌خواني، مقتل‌خواني، نيايش‌خواني، ‌روضه‌خواني، مديحه‌سرايي، مرثيه‌خواني و... به وداع با اين ماه مهربان مي‌پرداختند و از خدا طلب مغفرت براي خود و گذشتگان و توفيق عبادت بيشتر در رمضان سال آينده مي‌خواستند.

عيد فطر و كشتي باچوخه

روز عيد سعيد فطر در بيشتر مناطق قوچان همچون جاهاي ديگر مراسم خاصي در جريان بود از شب قبل كه همه مردم به پشت بام‌هاي خود براي ديدن هلال ماه مي رفتند آغاز و با رويت ماه و تاييد علما و ريش سفيدان جشن پايان يك ماه بندگي در استان حق آغاز مي‌شد، مردم با تهيه اسباب و لوازم و زنان با پخت انواع فتيرهاي محلي آماده عيد سعيد فطر مي‌شدند صبح روز عيد و پس از بيداري به صف نمازگزاران عيد مي‌پيوستند و نماز عيد بجا مي آوردند و پس از بازگشت از نماز ابتدا فطريه خود را براي اعطاء به نيازمندان كنار مي‌گذارند.

انتهاي پيام/


ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
[ ۱ تير ۱۳۹۴ ] [ ۰۸:۳۲:۱۳ ] [ اديب قوچاني - داودي ]
[ ۱ ][ ۲ ][ ۳ ][ ۴ ][ ۵ ][ ۶ ][ ۷ ][ ۸ ][ ۹ ][ ۱۰ ][ ۱۱ ][ ۱۲ ][ ۱۳ ][ ۱۴ ][ ۱۵ ][ ۱۶ ][ ۱۷ ][ ۱۸ ][ ۱۹ ][ ۲۰ ][ ۲۱ ][ ۲۲ ][ ۲۳ ][ ۲۴ ][ ۲۵ ][ ۲۶ ][ ۲۷ ][ ۲۸ ][ ۲۹ ][ ۳۰ ][ ۳۱ ][ ۳۲ ][ ۳۳ ][ ۳۴ ][ ۳۵ ][ ۳۶ ][ ۳۷ ][ ۳۸ ][ ۳۹ ][ ۴۰ ][ ۴۱ ][ ۴۲ ][ ۴۳ ][ ۴۴ ][ ۴۵ ][ ۴۶ ][ ۴۷ ][ ۴۸ ][ ۴۹ ][ ۵۰ ][ ۵۱ ][ ۵۲ ][ ۵۳ ][ ۵۴ ][ ۵۵ ][ ۵۶ ][ ۵۷ ][ ۵۸ ][ ۵۹ ][ ۶۰ ][ ۶۱ ][ ۶۲ ][ ۶۳ ][ ۶۴ ][ ۶۵ ][ ۶۶ ][ ۶۷ ][ ۶۸ ][ ۶۹ ][ ۷۰ ][ ۷۱ ][ ۷۲ ][ ۷۳ ][ ۷۴ ][ ۷۵ ][ ۷۶ ][ ۷۷ ][ ۷۸ ][ ۷۹ ][ ۸۰ ][ ۸۱ ][ ۸۲ ][ ۸۳ ][ ۸۴ ][ ۸۵ ][ ۸۶ ][ ۸۷ ][ ۸۸ ][ ۸۹ ][ ۹۰ ][ ۹۱ ][ ۹۲ ][ ۹۳ ][ ۹۴ ][ ۹۵ ][ ۹۶ ][ ۹۷ ][ ۹۸ ][ ۹۹ ][ ۱۰۰ ][ ۱۰۱ ][ ۱۰۲ ][ ۱۰۳ ][ ۱۰۴ ][ ۱۰۵ ][ ۱۰۶ ][ ۱۰۷ ][ ۱۰۸ ][ ۱۰۹ ][ ۱۱۰ ][ ۱۱۱ ][ ۱۱۲ ][ ۱۱۳ ][ ۱۱۴ ][ ۱۱۵ ][ ۱۱۶ ][ ۱۱۷ ][ ۱۱۸ ][ ۱۱۹ ]
.: Weblog Themes By monoblog :.

درباره وبلاگ

سلام به همه دوستان خوبم به جمع ما خوش امديد دراين سايت شما انواع مطالب جالب در موضوعات مختلف را كه بيشتر جنبه كاربردي در زندگي روزمره را دارد ميتوانيد ببينيد و از انها استفاده كنيد اميدواريم مطالب ارايه شده رضايت شما را جلب كند لطفا پس از بازديد با ارايه نظرات خود را ما را در رابطه بهتر شدن سايت ياري فرماييد منتظر حضور سبزو هميشگي تان هستيم ياحق
موضوعات وب
موضوعي ثبت نشده است
پنل کاربری
نام کاربری :
پسورد :
لینک های تبادلی
فاقد لینک
تبادل لینک اتوماتیک
لینک :
خبرنامه
عضویت   لغو عضویت
امکانات وب